artikel

Alles is smart in duurzame IRIS-woningen  

digitalisering

Wat als alle smart home snufjes in één systeem worden geïntegreerd en als totaalpakket worden aangeboden? Aan versnipperde oplossingen heb je immers niets. Vanuit die gedachte is Dura Vermeer aan de slag gegaan met IRIS home. De ambities zijn groot, van dimbaar glas tot sensoren in de toiletpot.   

Alles is smart in duurzame IRIS-woningen  

Door Harmen Weijer  

 

Aan de rand van Rijswijk doemt een compleet nieuwe wijk op: Rijswijk Buiten. De hagelnieuwe; all electric woningen zijn state-of-the-art op het gebied van woningbouw, dus hier kijkt men niet op van een zonnedak of een buitenunit meer of minder. Wat minder zichtbaar is, is het gebruik van veel smart-home-technologie in deze woningen.  Deze duurzame ‘woningen van de toekomst’ worden in de loop van volgend jaar bewoond, zo vertelt projectmanager Tristan Chater van Dura Vermeer.

“In deze woningen worden connected producten van diverse leveranciers met IRIS verbonden. Daarmee zijn alle slimme gadgets vanuit één handige app te bedienen en kunnen sensoren gecombineerd worden om nieuwe functionaliteit aan de woning mee te geven.  We hebben geconstateerd dat er veel aanbieders zijn van dergelijke toepassingen, maar elke propositie heeft een eigen infrastructuur en een eigen app. In de praktijk betekent dit: hoe meer functionaliteit, des de groter de verzameling apps op je smartphone. Niet echt handig dus.”   

 

Veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en comfort  

Voorafgaand aan de pilot heeft Dura Vermeer huidige en nieuwe partners uitgedaagd om de innovaties van 2020 met het bedrijf te delen, met als doel om die samen in de markt te kunnen zetten als één totaalproduct.  

De toepassingen zijn gericht op vier speerpunten: veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en comfort. “Uit ons marktonderzoek is  gebleken dat bewoners over het algemeen eerst voor veiligheid en comfort kiezen en daarna pas voor duurzaamheid en gezondheid. We realiseren ons dat als mensen kunnen kiezen tussen een uitbouw of een sensorpakket voor betere binnenluchtkwaliteit, dan kiezen ze toch vaak voor  de eerste optie. Het mooie van IRIS is dat bewoners niet direct voor alle functionaliteiten hoeven te kiezen, maar deze op een later moment gemakkelijk kunnen toevoegen.”   

 

Sensoren in de woning  

De gateway is het kloppende hart van de woning. Die is draadloos of – indien nodig – bedraad verbonden met allerlei sensoren in de woning. “De gateway is verbonden met de wifi-router en met toestemming van de bewoner wordt de woningdata in de persoonlijke cloud omgeving van hem opgeslagen. Dit is  momenteel nog de enige manier om het voor bewoners mogelijk te maken hun woning op afstand aan te sturen via hun smartphone. Overigens werken de toepassingen ook zonder cloud, in dat geval is de woning lokaal aan te sturen via het eigen netwerk.”   

Hoe ziet een IRIS-woning er in de praktijk uit? De nu gebouwde woningen in Rijswijk hebben niet de uitstraling van een high-tech woning uit een Back to the future-film. “Juist niet, want dat willen de meeste bewoners helemaal niet. Bewoners willen wel de functionaliteiten die bij hen appelleren aan meer gevoel van comfort en veiligheid. Het voordeel van nieuwbouw is natuurlijk dat sensoren netjes weggewerkt kunnen worden in de wanden en vloeren.”   

 

Digitaal slot  

Zoals het leidingwerk en de sensortechniek van de deur en intercom. De deurbel heeft een camera waarmee op afstand te zien is wie voor de deur staat. Maar ook om de deur op afstand te openen. “Diezelfde deur slaat standaard inbraakveilig dicht – dus op het nachtslot – en is naast de elektrische besturing ook gewoon met de sleutel te openen.”   

Er wordt ook gekeken naar de mogelijkheden voor het langer thuis wonen. Zo worden multisensoren toegepast om inzichten te verwerven in het leefpatroon van ouderen. Wanneer het leefpatroon sterk afwijkt wordt de betreffende zorgverlener of een familielid direct op de hoogte gesteld.   

Dergelijke systemen worden in de zorg al toegepast, maar in deze IRIS-woningen wordt getest of het ook voor particulieren geschikt is. Ook de verlichting is gekoppeld aan het systeem. “De lampen zijn te dimmen en de lichtknoppen zijn draadloos, dus overal te plaatsen en te herplaatsen.  Deze lichtknoppen kunnen ook meerdere functies toegewezen krijgen, zoals het afsluiten van je ramen en deuren of het inschakelen van het alarm.”  

 

Energie-opslag  

De hypermoderne keuken is niet alleen mooi, maar ook nog eens voorzien van keukenapparatuur, die volledig connected is. “Neem de koelkast: daarin zitten camera’s die jou kunnen helpen bij boodschappen doen. In de supermarkt kun je op je smartphone checken wat je er wel en niet in hebt. De vaatwasser kan draaien op het moment dat er veel zonne-energie beschikbaar is.   

En het is extra interessant door de combinatie met een 4 kW accu, die in de technische ruimte van de woningen wordt geplaatst. Deze accu slaat de niet-gebruikte zonne-energie op, in plaats van dat deze zonnestroom direct wordt teruggeleverd aan het net.”   

 

Warmtepomp, balansventilatie en zonnepanelen  

De IRIS-woningen worden verwarmd door middel van een warmtepomp. De ventilatie is geregeld middels balansventilatie, in combinatie met een wtw-unit. Een flink deel van de benodigde stroom komt van de 25 zonnepanelen op het dak.   

In de pilotwoningen komt ook zonopwekkend glas. “Daarnaast zijn de dakramen elektrisch te bedienen en voorzien van een eigen zonnepaneel, die voldoende energie opwekt om de zonwering te openen en sluiten. En dat kan uiteraard ook op afstand met je smartphone, als je per ongeluk vergeten bent het raam te sluiten.  

 

Kwaliteit van binnenlucht  

De sensoren meten naast aanwezigheid tevens de binnenluchtkwaliteit. “Dat zie je nu al veel terug in CO2-gestuurde systemen. Maar dit gaat verder, want we sturen ook op luchtvochtigheid en fijnstof.   

Ook de watermeter is met het systeem verbonden daardoor is het waterverbruik te meten en krijgen bewoners meer inzicht krijgen in hun verbruik. Daarnaast is de watermeter in staat om lekkages te detecteren en krijg je een berichtje als er iets aan de hand is. ”  

De nu in de Rijswijkse woningen ingebouwde smarttoepassingen komen in iedere woning die Dura Vermeer bouwt en verbouwt. “Het basispakket is inplugbaar in iedere woning, dus ook geschikt voor renovatie van de bestaande bouw.”  

 

Sensoren in de toiletpot  

In fase 2 en 3 wil Dura Vermeer verdergaande innovaties toevoegen. Deze zijn nu nog te duur, maar als fase 1 aanslaat worden deze producten wel rendabel. Chater: “Denk hierbij aan dimbaar glas als zonnewering. Er zijn nu al ramen op de markt die je ‘aan’ en ‘uit’ kunt zetten, doordat een folie of een gel het raam zwart of wit maakt. Deze ramen gebruiken we overigens al in de IRIS-woning, maar we denken ook aan verdergaand, dimbaar systeem. Dat is bijvoorbeeld interessant in badkamers.”  

Een andere innovatie, waaraan Chater denkt voor fase 2, is een gezondheidsmetend toilet. “Sensoren in de toiletpot meten de gezondheid van een bewoner, zo is de bedoeling. Ze zijn overigens al wel beschikbaar, maar we hebben nog wel vraagtekens over de kwaliteit van de metingen. En die moet natuurlijk wel goed zijn, want het gaat wel over gezondheid.”   

 

Protocollen en systemen  

Smart homes zijn niet de toekomst, maar worden nú gerealiseerd, stelt Chater vast. “Helaas wordt de bouwsector tegengehouden door een tekort aan kennis én een overvloed aan ICT-systemen. In onze vrij traditionele sector betekent dit: ‘op de rem trappen en we wachten wel even af totdat iemand anders het doet.’ Gezien het aantal protocollen en systemen kan dat zomaar een jaar of tien duren. Daar willen we niet op wachten. Daarom delen we onze kennis met onze collega bouwers en ontwikkelaars, zodat we gezamenlijk de volgende stap kunnen zetten en er allemaal beter van worden. Het is niet een kwestie of ‘de koek groot genoeg is’. De koek kan simpelweg niet groeien als we niet samenwerken”, besluit Chater.  

 

 

Installatiefeiten:    

   

Belangrijkste componenten:    

  • Warmtepomp: Itho Daalderop  
  • WTW-unit: Itho Daalderop  
  • IRIS installatie: Dura Vermeer  
  • Sensortechniek: Diverse fabrikanten/leveranciers  

 

 

Verder lezen:

Markt voor slimme gebouwautomatisering staat op kantelpunt

Aanhaken bij het Internet of Things

Smart homes steeds meer ingeburgerd

Verhitte discussie over gas of all-electric

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels