artikel

Internet of Things niet te stuiten

digitalisering

Nu bijna iedereen gewend is aan termen als domotica en Smart Homes, gaat het tegenwoordig steeds vaker over het Internet der Dingen. Installateurs hoeven zelf geen toepassingen te ontwikkelen, maar moeten zich wel informeren over de mogelijkheden.

Internet of Things niet te stuiten

Een term als domotica en de Nederlandse vertaling ‘huisautomatisering’ kennen we zo langzamerhand allemaal. Bij de start, toen het begrip domotica nog niet eens bestond, ging automatisering in huis om relatief eenvoudige maar toch handige, op zichzelf staande oplossingen.

Een druk op de knop

Zo hoefde je in een nieuwbouwwoning niet meer vanaf driehoog aan een meters lang touw te trekken om je voordeur te openen, maar bleek een druk op de knop voldoende te zijn. En iedereen kon er voor kiezen om op vergelijkbare wijze de gordijnen te openen en te sluiten. Er verscheen centrale gasverwarming met een instelbare thermostaat en op een gegeven moment ook een geluid- of zelfs beeldverbinding bij de automatische deuropener. Dat signalen niet perse via draadjes hoeven te lopen, bewees de draadloze afstandsbediening voor de tv.

Internet der dingen

Inmiddels zijn de termen ‘domotica’ en ‘smart home’ beslist niet verdwenen, maar wordt steeds vaker gesproken over het ‘Internet of Things’ of het ‘Internet der dingen’, met huisautomatisering als een van de toepassingsgebieden. Het internet zoals we dat tegenwoordig dagelijks gebruiken via bijvoorbeeld onze laptop of smartphone zouden we het ‘internet der mensen’ kunnen noemen, omdat wij zelf aan de toetsen zitten. Zowel bij het binnenhalen van gegevens als bij het creëren en verzenden. Internet of things -vaak afgekort tot IoT- verwijst naar de situatie dat vooral ‘slimme’ apparaten en apparaatjes (‘devices’ of ‘embedded systems’) onderling via internet communiceren.

Gegevensuitwisseling

Met sensoren kunnen apparaten binnen- en buitenshuis gegevens verzamelen over bijvoorbeeld veranderingen in druk, temperatuur, gasconcentratie, licht, geluid of positie. En met een actuator kan hetzelfde of een ander apparaat daadwerkelijk ingrijpen: bijvoorbeeld een klep sluiten of de cv aanzetten.
Bij het internet of things kunnen we ook als mens gewoon gegevens aanleveren -bijvoorbeeld door tegen apparaten te praten- en blijven we ook relevante informatie ontvangen. Maar de omvangrijkste gegevensuitwisseling vindt plaats tussen apparaten onderling, zowel binnenshuis als in de openbare ruimte en bij voorkeur draadloos. Ondertussen wordt stemherkenning steeds belangrijker. Er komen steeds meer sensoren op de markt, die ook steeds kleiner en goedkoper worden, waardoor ze overal in kunnen worden verwerkt. Dat levert steeds meer gegevens op, terwijl gelijktijdig de opslag daarvan steeds goedkoper wordt.

Hager Update

Om duidelijk te maken wat IoT kan betekenen voor de installateur en wat daarbij zijn of haar rol kan zijn, organiseerde Hager Electro in samenwerking met de IoT Academy een ‘Hager Update’ met als titel ‘IoT in de ET”. Hager levert onder andere systemen en materialen voor gebouwautomatisering, waarbij de koppeling met het Internet of Things steeds belangrijker wordt. Onlangs introduceerde het bedrijf voor bestaande woningen de Coviva Smartbox, plug & play domotica met IoT aspecten.

Kans of bedreiging?

Hager beseft dat mensen IoT als een bedreiging kunnen zien, maar beschouwt het zelf als een grote kans. En het onderzoekt ook hoe de elektrotechnische branche zich zo goed en snel mogelijk kan aanpassen aan alle veranderingen op dit gebied. “Als we naar de woningbouw kijken, zien we een paar trends die elkaar onderling beïnvloeden en een grote invloed  zullen hebben op hoe we wonen. De eerste twee zijn energietransitie en het Internet of things,” aldus Michel Heijnekamp, Market Manager bij Hager.
“De derde trend is ‘assisted ambient living’. We vergrijzen steeds meer in Nederland en er zal een steeds grotere vraag komen naar meer comfort, naar meer smart homes. In 2016 waren er ongeveer 1 miljoen smart homes in Europa; naar verwachting zijn dat er in 2020 meer dan 18 miljoen.”

Intelligente systemen

Heijnekamp ziet wat betreft de technologische ontwikkelingen op dit gebied een parallel met de autoindustrie: “Bij de eerste auto’s was er geen enkele communicatie tussen de auto en de bestuurder. Tegenwoordig zie je dat moderne auto’s steeds meer data verzenden naar de fabrikant, de dealer en de bestuurder. Die systemen worden steeds intelligenter en beter. Van een ‘stand alone’ systeem gaat het naar een ‘system of systems’: niet alleen uit die auto komen gegevens, maar ook uit de smart city. Vanuit die verzamelde gegevens wordt intelligentie opgebouwd en dat wordt teruggekoppeld aan jou als gebruiker. De autoindustrie heeft een voorsprong op ons, maar zo zal het zich ook bij woningen en andere gebouwen ontwikkelen.”

LoRa versus M2M

Jasper Kuin, manager van de IoT Acadamy vertelde onder meer over LoRa, het eerste landelijk dekkende netwerk voor IoT in Nederland, dat vorig jaar door KPN is uitgerold. LoRa is kort voor LoRaWAN, wat staat voor Long Range Wide Area Network. Ook in de VS en verscheidene Europese landen bestaan LoRa-netwerken en wordt er gewerkt aan landelijke dekking. Bedrijven kunnen met relatief weinig masten ook een eigen Loranetwerk opzetten, een LoRa Local Area Network. Draadloze communicatie tussen apparaten heette kort geleden ook wel Machine to Machine communication (M2M) en is op vele manieren mogelijk. Denk voor de kortere afstanden aan Bluetooth, WiFi en het als aanvulling daarop ontworpen ZigBee.

Meer data

Voor de langere afstanden, meer data en hogere snelheden zijn er de 2G (gsm), 3G (umts) en 4G van de mobiele telefonie, waarvoor natuurlijk ook landelijk dekkende netwerken bestaan. Een sensor die daarop is aangesloten heeft constant verbinding met het netwerk en vraagt veel stroom. Maar een device met een LoRa-chip hoeft bijvoorbeeld maar een keer per minuut, uur of dag te zenden, of pas als er een ingestelde grenswaarde (bv vochtigheid, licht of geluid) wordt overschreden. Dat vermindert de behoefte aan voeding aanzienlijk en een simpele knoopcel kan in sommige gevallen jaren mee. Een beperking van LoRa is wel dat het slechts kleine data-pakketjes van ongeveer 50 bytes per keer kan versturen. Ruim voldoende voor sensor data, maar bijvoorbeeld niet voor foto’s.

Veiligheid

Kuin benadrukt dat het ook van groot belang is om je te verdiepen in de veiligheidsaspecten van het IoT: “Je moet bijvoorbeeld niet op een of andere webshop een willekeurig slim deurslot kopen en dat zonder verder na te denken op een voordeur zetten, dat is vragen om problemen. Er bestaat security op meerdere niveaus. Je moet zeker weten dat het apparaat zelf goed beveiligd is, je moet ook de benodigde stappen nemen om te zorgen dat het communicatieprotocol veilig is, én je moet je afvragen of je data naar een veilig platform gaan. Dat zijn verschillende niveaus om een totale IoT-oplossing veilig te maken.”

Installateurs en IoT

Over de rol van installateurs bij het Internet of Things denkt hij genuanceerd: “Voor de meerderheid zal het vooral gaan om het installeren van toepassingen en om het werken met predictive maintenance. Zij zullen waarschijnlijk het liefst met beproefde standaardtoepassingen aan de slag gaan. En ik kan me voorstellen dat elke installateur vragen zal krijgen van zijn klanten, daar ligt een belangrijke rol. Tenslotte kunnen sommige bedrijven ook tijd en geld steken in het zelf ontwikkelen van toepassingen.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels