nieuws

‘Wij ontberen een ministerie van Energie in ons land’

energie

Het is alom bekend dat energiebesparing in de gebouwde omgeving onder meer veel minder CO 2-uitstoot oplevert. Niet voor niets zijn er afspraken gemaakt over bijna energieneutrale nieuwbouw in 2020 en forse energiebesparing in bestaande gebouwen. Mooie woorden, maar hoe zit het met de daden.

‘Wij ontberen een ministerie van Energie in ons land’

“Als we de energieneutraliteit van de bouw bezien, valt een groot contrast op tussen nieuwbouw en bestaande bouw.” Zo begint hoogleraar bestuurskunde Wim Derksen zijn stuk over ‘Energieneutrale gebouwde omgeving’. Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft hem ingehuurd om een beleidsatelier te begeleiden over de vraag wat rijksoverheid, provincies en gemeenten moeten doen om deze energietransitie te ondersteunen.

Wim Derksen is optimistisch over de nieuwbouw. Daarin wordt grote vooruitgang geboekt. De kans dat nieuwbouw in 2020 bijna energieneutraal zal zijn. is dan ook groot.

In de bestaande bouw ligt dat anders. Blok voor blok, stroomversnelling en nul-op-de-meter hebben nog niet gebracht wat zou kunnen en ook moeten. Gedeeltelijk komt dat doordat de doelstellingen ver weg liggen, 2050.

Maar er zijn meer partijen betrokken, met huiseigenaren en de overheid als belangrijkste.

De hoogleraar komt tot de conclusie dat voor de drie hoofdcategorieën – huiseigenaren, eigenaar-bewoners, corporaties en de investeerder in particuliere huur – hetzelfde geldt, er zijn koplopers, maar het ‘opschalen’ wil maar niet lukken. “Er worden vorderingen geboekt bij mensen die het onderwerp belangrijk vinden, maar veel te weinig mensen vinden het onderwerp echt belangrijk”, vindt hij.

Klimaatdebat

Dat heeft onder meer te maken met het feit dat de energietransitie vooral onderdeel is van het klimaatdebat. Dat is voor velen nog steeds een ‘ver-van-mijn-bedshow’. Hoewel voor meteorologen de klimaatverandering steeds sneller gaat, zijn de veranderingen voor gewone stervelingen zo traag dat ze die niet opmerken. Daardoor maken zij zich ook nog geen grote zorgen en daarmee is de bereidheid om hun bestaande gebouw energieneutraal te maken, gering. Voor corporaties komt daarbij de verhuurdersheffing van 1,7 miljard euro waarvan minister Blok recentelijk heeft gezegd dat die gewoon doorgaat. Hij peinst er niet over om ideeën om investerende corporaties korting te geven, zelfs maar te overwegen.

De rijksoverheid wordt door Derksen evenmin gespaard. Hij vergelijkt de inspanningen van het Rijk voor energie met die voor stadsvernieuwing in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw. Dan gebeurt er op energiegebied veel te weinig, vindt hij. Retorisch verpakt hij dat in een vraag: “Is het niet tekenend dat we geen ministerie van energie hebben?”

Volgens hem bestaat het beleid vooral uit verleiden en een niet altijd consistent subsidiebeleid. Daardoor ontstaat er geen echte markt voor energieneutrale verbouw ondanks nul-op-de-meter. Voor eigenaar-bewoners is er nog steeds nauwelijks iets. Volgens hem is er lange tijd een cultuur van gebrekkige oplevering van huizen en slechte woningen in de jaren zestig. Dan is het niet vreemd dat in die cultuur energielabels en EPC’s op basis van de papieren werkelijkheid worden vastgesteld, vindt Derksen.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels