artikel

‘Slim’ energie net bewijst zich in Groningse wijk

installatiebranche

Met bestaande technieken is een ‘slim’ energienet te maken dat zichzelf in stand houdt, ook financieel. Dat bewijst een proef die sinds februari 2010 wordt uitgevoerd in de Groningse wijk Hoogkerk. Het net is op te schalen, mits de benodigdheden die specifiek voor het project zijn gemaakt als gestandaardiseerde handelsproducten op de markt komen.

‘Slim’ energie  net bewijst zich in Groningse wijk

De proef die onder de naam PowerMatching City in Hoogkerk wordt uitgevoerd is geslaagd, vindt projectleider Frits Bliek van energiekennisbedrijf Kema.” Het systeem heeft bewezen dat het werkt.” In de komende drie jaar wordt onder meer gemeten of de gebruikers er ook energie mee sparen. Het vervolgonderzoek moet verder uitwijzen wat de effecten van het ‘slim’ maken van het bestaand energienet kan opleveren. Bliek: “Het ziet er naar uit dat de vraag naar elektriciteit verder zal toenemen door elektrische auto’s waarvan de accu’s via het net worden opgeladen. Als we slim gebruik maken van het energienet kunnen we veel besparen door de vraag op het energienet uit te smeren in de tijd.”

Intelligent

In beginsel is het systeem van Hoogkerk flink op te schalen. In de praktijk is dat alleen haalbaar met gestandaardiseerde handelsproducten. De ‘intelligente’ onderdelen zijn evenwel specifiek voor Hoogkerk gemaakt. Het Smart Energy Collective kijkt onder leiding van Kema hoe uit het maatwerk confectie kan worden gemaakt. In deze groep van dertig grote ondernemingen zitten onder meer energiebedrijven als Eneco, netbeheerders als Enexis en technologiebedrijven als Siemens die met installateurs Imtech en aannemers zoals Heijmans aan de slag gaan. Het systeem is wat Bliek betreft te gebruiken in de bestaande bouw en de nieuwbouw. Hoogkerk biedt daarvan een dwarsdoorsnede. Aan de proef deden vijfentwintig huishoudens mee. Bij twaalf daarvan werd een micro warmte/kracht-koppelaar geïnstalleerd in de vorm van een HRe-ketel. Twaalf andere woningen kregen een hybride warmtepomp. De vijfentwintigste woning kreeg de beschikking over beide systemen. Andere voorzieningen zijn onder meer zonnepanelen, ‘slimme’ energiemeters en ‘intelligente’ huishoudelijke apparaten.

De intelligentie van het systeem is in hetgeval van Hoogkerk de intelligentie van de ontwerpers, zegt Bliek. “De intelligentie in het systeem is zodanig opgezet dat de installatie zelfstandig kan beslissen wanneer het over en weer uitwisselen van energie voor de gebruiker het gunstigst is.”

De gebruiker tikt zijn voorkeuren in het systeem dat het verbruik aan de hand van die gegevens beheert. Toestellen die veel verbruiken draaien dan alleen wanneer de energie om wat voor reden dan ook goedkoop is. Elke aansluiting is in Blieks woorden voor de eigen functie verantwoordelijk.

Omgekeerd levert elke deelnemer ook de overtollige energie uit onder meer de HRe-ketel en de zonnepanelen aan het net. Het programma PowerMatcher regelt de energiestromen die in en uit een woning gaan. De software vermindert daarmee de belasting van het net en reduceert de kans op onbalans.” Voor de gebruikers verandert er verder niets”, garandeert Bliek. Op die manier ontstaat een ‘levende smart grid gemeenschap’.

Het systeem van Hoogkerk is decentraal. “Eerder zijn proeven gedaan met centrale besturingen”, vertelt Bliek. “De gegevens die erin zijn opgenomen kunnen evenwel achterlopen op de werkelijke situatie.” De ideale installatie combineert de voordelen van beide besturingen. Boven alles staat de betrouwbaarheid en de veiligheid van de energievoorziening. Het Nederlandse elektriciteitsnet is gemiddeld 28 minuten per jaar ‘uit’. Als we het netwerk slim maken dan mag dit niet ten koste gaan van de betrouwbaarheid.

Factuur

Deelnemers aan het systeem verkopen de energie onderling met elkaar. Wie met zonnepanelen of een HRe-ketel een overmaat aan elektriciteit maakt en die in het net stopt zal een factuur gaan sturen aan degene die deze overmaat gebruikt. “Dat vergt een omslag in ons denken”, zegt Bliek, “want eindgebruikers zijn niet gewend van elkaar een rekening te krijgen. Hoe dit in de toekomst uit moet gaan pakken onderzoeken we in de volgende fase die binnenkort start.” De wetgever moet daar ook nog een vorm voor zien te vinden. “Dat kan het beste wanneer de techniek wat verder is ontwikkeld”, adviseert Bliek. “Anders blijf je sleutelen.”

PowerMatching City is een project dat kennisinstituut TNO, softwarebedrijf Humiq en energiebedrijf Essent uitvoeren onder leiding van energiekennisbedrijf Kema.

Reageer op dit artikel