nieuws

Welke ledtypen zijn er?

verlichting

Leds zijn beschikbaar in een grote variëteit van uitvoeringen voor tal van toepassingen. Wat zijn de belangrijkste ledtypen?

Welke ledtypen zijn er?

Door Rienk Visser

Enkelvoudige leds

Enkelvoudige leds bestaan uit tal van uitvoeringen en worden gebruikt als bijvoorbeeld signaallampjes, maar uitgevoerd als zogenaamde high power led voor toepassing in verlichtingsarmaturen. Dit kan zijn voor algemene verlichting, maar ook voor accentverlichting, waarbij ook zeer smalle bundels mogelijk zijn. Veelal vormen led en armatuur een geheel, maar in sommige uitvoeringen is het mogelijk om de led om te wisselen voor een andere.

Meerdere leds gemonteerd op een vlak of gebogen PCB

Voor bepaalde toepassingen wordt een aantal leds aangebracht op een elektronische printplaat of PCB ofwel Printed Circuit Board. Deze worden onder andere toegepast in verlichtingsarmaturen, waarbij het licht over een relatief groot oppervlak gelijkmatig moet worden verdeeld, zoals in armaturen met overeenkomstige afmetingen als die voor fluorescentielampen. In principe kan het Printed Circuit Board hierbij allerlei vormen hebben, zowel in een horizontaal als ook gebogen vlak. Ook worden hierop wel witte leds met verschillende kleurtemperaturen en soms ook in combinatie met andere kleuren aangebracht. Hierdoor is het mogelijk om de lichtkleur naar wens te veranderen. Door een gelijkmatige verdeling van de leds en toepassing van een diffuserende afscherming, is een zeer gelijkmatige lichtuitstraling mogelijk.

Ledmodules

Ledmodules, ook wel led-engines genoemd, kunnen op dezelfde manier als conventionele lampen gebruikt worden. De secundaire optiek zowel als de driver kan onderdeel van de module zijn of kan een separaat onderdeel van de armatuur zijn. Een internationaal samenwerkingsverband van vele fabrikanten, Zhaga, ontwikkelt standaardspecificaties voor de interfaces van ledmodules met andere randapparatuur op het gebied van fysieke verbinding, elektrische verbinding, thermische verbinding voor de koeling en optische verbinding. Op deze wijze worden ledmodules, net zoals de meeste conventionele lampen, uitwisselbaar tussen verschillende fabrikanten.

Ledstrips

Leds kunnen ook op flexibele of starre strips zijn aangebracht. Deze uitvoering wordt onder andere veel voor lichtreclamebelettering toegepast, waarvoor voorheen eigenlijk alleen neonverlichting werd gebruikt. Ook worden ze veel in meubilair toegepast, en voor sfeer- en decoratieve doeleinden en feestverlichting gebruikt.

Retrofit-ledlampen

Door de uitfasering van de gloeilampen en grotendeels ook de halogeenlampen zijn tal van de bestaande uitvoeringen vervangen door overeenkomstige uitvoeringen, voorzien van een of meer leds. Deze lampen hebben een ingebouwde driver en een Edison- of bajonetlampvoet zodat ze als directe vervanging gebruikt kunnen worden. Ze zijn er ook in dimbare versies. Inmiddels is het ook mogelijk geworden om leds in decoratieve vormen te maken, waardoor retrofit-ledlampen ook zeer goed als vervanging voor decoratieve gloeilampen en kooldraadlampen kunnen worden gebruikt, onder andere voor historische verlichtingsarmaturen.

Vervanging buisvormige lampen door leduitvoeringen

Voor toepassing in bestaande armaturen voor fluorescentielampen zijn ook ledbuizen beschikbaar gekomen. Deze hebben een langere levensduur dan de standaard fluorescentielampen en inmiddels ook een hogere energie-efficiëntie. Ook voor de buisvormige gloeilampen, die vooral in toiletruimten en voor sfeerverlichting werden toegepast, zijn uitvoeringen met leds verkrijgbaar. Deze zijn niet alleen veel energiezuiniger, maar hebben een zeer lange levensduur in vergelijking met de gloeilampuitvoeringen, die erg kwetsbaar waren voor trillingen door de langgerekte gloeidraad.

Leestip: gratis whitepaper over de uitfasering van de halogeenlamp

Naast de gloeilampen en grotendeels ook de halogeenlampen zijn ook de standaard hogedruk kwiklampen uitgefaseerd. Hiervoor zijn inmiddels ook vervangende leduitvoeringen verkrijgbaar.

Over leds valt natuurlijk veel meer te vertellen. Dat doen we in volgende berichten.

Reageer op dit artikel