artikel

Nieuwe groepenkast past naadloos in geëlektrificeerde woning

beveiliging

De meterkast wordt in rap tempo een prominent onderdeel van de geëlektrificeerde woning. Hager heeft de vernieuwde verdeelinrichting Vision helemaal afgestemd op huidige en toekomstige ontwikkelingen. Punt van zorg blijven de minimale afmetingen van de meterkast.

Nieuwe groepenkast past naadloos in geëlektrificeerde woning

Een half jaar geleden kwam Hager met de vernieuwde Vision op de markt. Een opnieuw ontworpen verdeelinrichting, speciaal voor de Nederlandse markt, door een team van meer dan 50 mensen. Reden voor Hager om een grote groep installateurs tijdens de kennissessie Hager Update bij te praten over toekomstige ontwikkelingen in de meterkast. Die kunnen tamelijk ingrijpend zijn.

Elektriciteit steeds belangrijker

Het zal niemand zijn ontgaan dat elektriciteit een steeds belangrijker rol speelt in woningen. In een gemiddeld gezin zijn er honderd apparaten met een stekker. Van een dozijn telefoonopladers tot elektrische tandenborstel en van zonnepanelen tot inductiekookplaat. Honderd stekkerapparaten anno 2018. Dat is een verdubbeling is tien jaar tijd. Natuurlijk zijn die niet allemaal tegelijkertijd ingeschakeld, maar de belasting en gelijktijdigheid nemen toe, constateert Hager. Dat heeft gevolgen voor de warmteontwikkeling in de groepenkast, maar ook voor de temperatuur in de gehele meterkast.

ICT en domotica

Tel daarbij dat het kleinste hokje in huis is niet langer alleen het knooppunt is voor energiedistributie, maar de meterkast verzorgt in mening huishouden ook een spilfunctie in ICT en domotica. Allerlei servertjes, controllers en harde schijven krijgen een plaatsje in de meterkast, die daardoor steeds warmer wordt.

Meterkastbrand

Zorgwekkend is dat de meterkast in menige woningen een handige opbergkast is geworden. Van schoenen, handtasjes, stofzuiger, en zelfs complete winterjassen. “Een meterkastbrand komt niet zo vaak voor, maar het leidt wel tot een algemene verwoesting van de woning,” gaf Freek Eggels van Hager aan. Zijn tip aan installateurs. “Leg uit aan bewoners waarom de meterkast ‘schoon’ moet blijven. En leg uit waarom de aardlekschakelaar getest moet worden.”

Meer componenten in meterkast

De rol van de groepenkast verandert langzaam maar zeker. Dat is te zien aan het aantal componenten. In 2008 waren er in een gemiddelde woning 2 aardlekschakelaars voor in totaal 5,8 groepen. In 2016 waren er gemiddeld 2,2 aardlekschakelaars ter beveiliging van 6,4 installatieautomaten. ‘Tien procent groei in minder dan 10 jaar tijd.”

Zonnepanelen

Ook is er een duidelijke verschuiving van 1- naar 3-fase verdeelinrichtingen. In 2008 was 3-fase standaard in 30 procent van de woningen. In 2016 is de verdeling fifty-fifty. De uitbreiding van het aantal componenten zit ‘m met name in de steeds vaker gebruikte kookgroep, maar ook in de komst van zonnepanelen die achter een aparte eindgroep worden aangesloten.

Nom

Maar we zijn er nog niet. Nul-op-de-meter (Nom) is bij nieuwbouw zowat standaard. En renovatiewoningen bij corporaties komen ook steeds vaker uit op Nom. Dat kan alleen met een warmtepomp die voorzien is van  een eigen installatieautomaat . Vaak een krachtgroep omdat elektrische bijstook tot 9000 Watt kan oplopen.

Elektrische auto

En wat te denken van de elektrische auto? Die vraagt ook weer om een eigen beveiliging in de groepenkast. Niet één maar meerdere beveiligingen. En accuopslag is over een tijdje wellicht noodzakelijk. De groei van de verdeler is daarmee ingezet. “Voller en daarmee ook warmer,” constateert Hager.

Warmtecalculatie

Door de flinke belasting kan het voorkomen dat een warmtecalculatie nodig is. Blijven de gegarandeerde temperaturen ook bij 80% belasting binnen de specs? Groepenkastleveranciers stellen vaak digitale tools beschikbaar om te kunnen bereken of de warmte binnen de grenzen blijft. “Voordeel is dat voorgeassembleerde Vision-verdelers zijn getest op 100% belastbaarheid van de hoofdschakelaar, dus 40 ampère continu. Dit neemt de installateur werk uit handen, omdat een warmtecalculatie overbodig is”, vertelt Barry van der Zande.

Tendens: monitoring

Ook de tendens naar monitoring van elektrische vermogens vereist meer componenten in de verdeelinrichting. KWh-meters in de verdeler maken het mogelijk om nauwkeurig per groep het verbruik te meten. Bij de al aangestipte Nom-woningen, zeker bij woningcorporaties, is een prestatiegarantie van de verwarming- en tapwaterinstallatie vaak een verplicht onderdeel van het bouwcontract.

Warmtepomp

Installateurs moeten garanderen dat de warmtepomp en pv-panelen volgens de specificatie presteren. Dat kan alleen door per groep het verbruik te meten. In de toekomst willen energiebedrijven ook de hulp van consumenten inroepen om het piekverbruik te verminderen. Dat kan door de tarieven per kwartier te variëren. Het slim- in- en afschakelen van grootverbruikers in de woning maakt dan het verschil op de energierekening. “Langzaam maar zeker ontstaat de vraag naar tijdgestuurde schakelingen, vermogensswitches en prioriteitsrelais in de verdeelinrichting,” vat Hager de trends samen. Al deze componenten vechten om een plekje in de verdeler.

Vision

De modulaire verdeler Vision is hierop voorbereid en gemakkelijk uit te breiden, ook bijvoorbeeld met domotica-componenten. Om de groei enigszins in de perken te houden werkt Hager steeds vaker met samengestelde componenten. Geen aparte aardlek- en installatieautomaten meer, maar een installatieautomaat met ingebouwde aardlekautomaat. Punt van zorg blijven de minimale afmetingen van de meterkastruimte. In de norm NEN 2768 zijn onlangs de minimale afmetingen iets vergroot. Twee centimeter breder en vier centimeter dieper. Twee hele centimeters, klonk vanuit de zaal.

Minimale afmetingen

Nog veel te klein, vonden veel installateurs en ze kregen bijval van Hager. Maar: de norm schrijft de minimale afmetingen voor. “Hij mag altijd groter”, verduidelijkte Eggels. Dat wordt wel een robbertje vechten met de architect, want die vindt een meterkast ruimteverspilling. “Ik weet niet of je op de minimale afmetingen moet gaan zitten. Je moet de meterkast gereedmaken voor de toekomst.” De verbreding met slechts 2 centimeter is al een stap in de goede richting, vindt Hager. Het maakt het eenvoudiger mogelijk om 2 of zelfs 3 verdelers naast elkaar te plaatsen. Zeker in een Nom-woning is dat geen overbodige luxe.

DC-ringleiding

Wat er wellicht ook aan zit te komen is DC-distributie in de woningen. Vrijwel alle apparatuur werkt op DC, en de zonnepanelen geven ook een DC-stroom. De omzetstappen van DC naar AC en van AC naar DC zijn niet verliesvrij. Van alle kanten wordt er gewerkt aan mogelijkheden voor DC-distributie in woningen.  Of zelfs in distributienetten. Het levert een energiebesparing op van 5 tot 10%. Of DC er komt en hoe snel is nog onzeker. Feit is wel dat de USB-wandcontactdozen al een eerste vorm zijn. Overigens kan een verregaande vorm van DC in een huis gevolgen hebben voor de meterkast. De DC-kabel loopt mogelijk als ringleiding langs alle apparaten en hij kan ook nog data transporteren. De beveiliging kan ter plekke worden geregeld. De verdeelinrichting kan versimpelen of zelfs verdwijnen. Maar zover is het nog lang niet en blijft het woekeren met de ruimte in de meterkast.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels