artikel

E-installaties belangrijk bij vergaande renovaties

elektrotechniek

Hoewel elektrotechnische installaties in renovaties vaak een klein onderdeel vormen van de totale begroting zijn ze erg belangrijk. Zeker als in de toekomst steeds meer woningen all-electric worden en er steeds meer warmtepompen, zonnepanelen en elektrische auto’s aangesloten moeten worden op krap gedimensioneerde meterkasten.

E-installaties belangrijk bij vergaande renovaties

Door Joop van Vlerken

Bij een volledige woningrenovatie hoort ook nadenken over de toekomst, benadrukt Michel Deelen, adviseur van Idea Nederland. Idea adviseert vooral woningcorporaties bij duurzame renovaties. “Probeer de e-installatie zo te maken dat er in de toekomst makkelijk zonnepanelen op de woning kunnen en dat er een extra groep is voor de warmtepomp. Dus, zorg dat je bij renovatie van de meterkast goed nadenkt over wat er in de toekomst nog allemaal bijkomt.”

Leestip: gratis whitepaper over het renoveren van e-installaties

Dimensionering meterkast 

Bas Huussen, directeur van Huussen Elektro, bevestigt dat het verstandig is om goed na denken over de dimensionering van de meterkast. “Als een woning van het gas afgaat, is er meer elektra nodig. En ook voor het opladen van elektrische auto’s is vaak extra capaciteit nodig. Als je een 1 x 40A enkelfase-aansluiting hebt, duurt het veel te lang om je elektrische auto op te laden. Je hebt daarvoor een krachtaansluiting nodig. Het gaat om vermogens die voor een woninginstallatie relatief groot zijn. En dat geldt niet alleen voor elektrische auto’s, ook voor warmtepompen en zonnepanelen is vaak extra capaciteit nodig.”

 

Monitoring wordt belangrijker

Een ander aspect dat bij de verduurzaming van woningen een steeds grotere rol gaat spelen is monitoring. Deelen: “In NOM-woningen is monitoring van essentieel belang, omdat bewoners een vergoeding voor de energiekosten betalen aan de woningcorporatie. Dat betekent dat het elektriciteitsverbruik van de installaties constant gemonitord moet worden. Ik denk dat er een rol ligt voor de e-installateur om dit op een goede manier te faciliteren.”

Beperkte rol

In de meeste renovaties is de rol van de e-installateur beperkt. In een standaardrenovatie is het vervangen van de verwarming of het isoleren van woningen veel meer werk, legt Deelen uit. “Meestal houden de elektrotechnische werkzaamheden niet meer in dan het controleren of vervangen van de bekabeling en de meterkasten. De oude installaties worden meestal vervangen, omdat die niet meer voldoen aan de eisen van de moderne tijd. Maar als het nog goed werkt en het is veilig zullen de meeste opdrachtgevers de elektrotechnische installaties met rust laten. Het kost namelijk geld om het te doen en ze winnen er verder weinig mee.”

Energielabel B

Wat er aan de elektrotechnisch installaties moet gebeuren is bovendien sterk afhankelijk van de uitvraag, vertelt Deelen. “Sommige woningcorporaties vragen alleen dat de woning er weer dertig jaar tegen moet kunnen en naar energielabel B moet en verder specificeren ze niet. Terwijl in sommige uitvragen heel specifiek ook staat dat de elektrotechnische installaties vervangen moeten worden. Dat maakt wel verschil.”

Warmtepompen & zonnepanelen

Huussen bevestigt dat elektrotechniek in de meeste renovaties een relatief kleine post is. “Je ziet inderdaad dat er nog steeds veel tijd en geld wordt besteed aan bouwkundige zaken. Maar het belang van elektrotechniek wordt steeds groter. Al die warmtepompen, wtw-installaties en zonnepanelen kosten meer, maar moeten ook aangesloten worden. In de utiliteit komen er ook bovendien ook steeds meer eisen op het gebied van verlichting.”

Daarnaast merkt hij dat elektrotechniek nog vaak niet het eerste is waar aan gedacht wordt. “Dan hebben de bewoners het geld al uitgegeven aan allerlei maatregelen of een nieuwe keuken en een badkamer en dan komen ze erachter dat ze ook graag comfort willen op het gebied van verlichting.”

Verouderde meterkasten

In de meeste gevallen is het vervangen van bekabeling en het installeren van een nieuwe meterkast standaardwerk, weet Deelen. “Er kan niet zoveel mis gaan bij het vervangen van meterkasten. Soms is er nog een extra groep nodig, maar dat is allemaal niet zo spannend. In oudere woningen komen e-installateurs wel vaak verouderde meterkasten tegen. Vroeger was er een aparte watermeter, onder de grond en soms zelfs nog apart een gas- en elektragedeelte.

Bekabeling in meterkast

De meterkast is in sommige oude woningen echt in een hoekje weggetimmerd. Dan kan het wel een uitdaging zijn om alle bekabeling daarin te krijgen.” Ook Huussen ervaart geen grote problemen bij renovatiewerken. “Het kan in bestaande bouw een probleem zijn om leidingen van a naar b te krijgen. Daarnaast is renovatie wel arbeidsintensiever, omdat je niet meegaat in de efficiënte bouwstroom van een nieuwbouwproject. Je moet veel meer tussen andere werkzaamheden door werken. En je komt veel vaker onverwachte dingen tegen. Het vraagt om flexibiliteit die niet altijd te ondervangen is met een goede planning.”

Aarding

Daarnaast wil er in oudere woningen nog wel eens een probleem zijn met de aarding, vertelt Deelen “In oude huizen werd de aarding vaak op loden leidingen gedaan. Als die zijn vervangen door pvc, is er dus geen aarding meer en moet je dat op een andere manier regelen.”

Aarding & renovaties

Ook Huussen noemt problemen met aarding in renovaties. “Je ziet bij herstelwerkzaamheden regelmatig dat de elektrotechnische installatie niet goed geaard is. Het probleem is dat de installatie ook werkt zonder aarding, maar die voldoet dan niet aan de veiligheidseisen. In badkamers geldt dat nog eens extra, omdat daar aanvullende eisen gelden. Je ziet dat ze in het verleden vaak verbouwd zijn zonder dat daar rekening mee gehouden is.”

Essentieel onderdeel

E-installaties zijn ondanks beperkte budgetten wel een essentieel onderdeel in de renovatie, stelt Deelen. “Zonder goede bekabeling zijn we nergens. Dan doet het licht en het internet het niet en ook de installaties functioneren niet. Samenwerking is in renovatie erg belangrijk. Bedrijven moeten van elkaar weten waar ze mee bezig zijn. De samenwerking wordt bovendien steeds belangrijker als je woningen gaat moderniseren. In NOM-woningen wordt bijvoorbeeld ook de temperatuur in de slaapkamer gemeten. Dat moet de e-installateur wel weten, want die moet een kabel daarnaartoe trekken.”

Bouwteam

Huussen werkt regelmatig in bouwteams. Dat biedt volgens hem grote voordelen. “In een bouwteam word je meestal eerder bij het project betrokken en kun je toegevoegde waarde leveren in de vorm van advies.” Het wordt echter niet altijd op prijs gesteld, als hij met ongevraagd advies komt. “Om de elektrotechnische installaties beter te maken, is het vaak nodig er meer geld in te steken. Dat willen aannemers liever niet horen. Het heeft er ook mee te maken dat de hele bouwsector nog redelijk conservatief is en er weinig behoefte is aan vernieuwing. Maar de aannemers waar ik graag mee werk, stellen mijn advies wel degelijk op prijs. Gelukkig is er de laatste jaren ook weer wat meer ruimte. Een paar jaar geleden werd alleen maar naar de prijs gekeken. Tegenwoordig is kwaliteit ook weer belangrijk.”

Modernisering

De huidige renovatiemarkt kan niet zonder adviseurs, stelt Deelen. “Veel installatiepartijen zijn in wezen toch meer uitvoerend en zijn niet zo bezig met een adviserende rol. Naarmate renovaties complexer worden, hebben opdrachtgevers dat advies wel nodig. Waar een e-installateur zou zeggen dat een installatie nog wel even mee kan, houdt een adviseur toch eerder rekening met de toekomst. Dan zullen opdrachtgevers sneller overgaan tot vervanging van de installaties.”

Vakbeurs Renovatie

Ieder jaar is in de Brabanthallen in Den Bosch de beurs Renovatie. De Vakbeurs richt zich op  verbetering van bestaande woningen & utiliteitsgebouwen.

 

Lees ook: 

Nul-op-de-meter-renovatie & BIM

Renoveren naar energieneutraal in hoger tempo

Sociale huurwoningen in Soest veranderen in gasloze NOM-woningen

Installaties vervangen in monumenten vereist veel aandacht

 

 

Reageer op dit artikel