artikel

achtergrondElektro urgent en modern door ‘Apple-gevoel’

installatiebranche

De vakbeurs Elektrotechniek moet onder andere ontwikkelaars en bouwers ervan overtuigen dat een eigentijdse (gerenoveerde) woning niet meer zonder decentrale energieopwekking, slimme energienetten en automatische besturingen kan.

Installateurs kunnen de nieuwe ontwikkelingen in hun vak een ‘Apple-gevoel’ geven, zegt Nico Koreman van Koreman Lichtonderhoud uit Ilpendam tijdens een bijeenkomst bij installateursvereniging Uneto-VNI. “Daardoor krijgen opdrachtgevers het gevoel iets mis te lopen als ze geen gebruik maken van dat aanbod.” Tegelijk kan het ‘Apple-gevoel’ volgens hem bij scholieren interesse wekken om in de bedrijfstak installatie te gaan werken. Voor de bedrijfstak is de gang van zaken rond dat gevoel weinig minder dan een revolutie, meent Michel Wijbrands, beleidsmedewerker elektrotechniek bij Uneto-VNI. “Van oudsher zijn we vooral een ‘volgende’ bedrijfstak, maar die tijd is voorbij.”

Woninginstallaties bijvoorbeeld bestaan uit meer dan alleen een lampfitting, een schakelaar en een stopcontact. De trend neigt naar zelf energie opwekken met onder meer zonnepanelen, warmtepompen of windturbines en dat op een slimme manier opslaan en gebruiken. Zo maakt duurzame energie een microcentrale van elke woning. Distributie van energie gebeurt via een ‘smart grid’ op bijvoorbeeld wijkniveau. Op die manier kun je in een wijk optimaal gebruikmaken van duurzame energie. Domotica bepaalt wanneer de energie het goedkoopst is en apparaten het best kunnen aangaan.

Ict knoopt al zulke toepassingen aan elkaar. De elektrotechnische branche heeft daarmee een techniek in handen die de interesse wekt van vmbo’ers. “Die willen meestal het liefst ‘iets met computers’”, vertelt Eberhard van Nieuwenhuijsen van de Haagse installateur Smit en Van der Linden. De koppeling van elektrotechniek met ict maakt de branche aantrekkelijk voor jongeren en moet ervoor zorgen dat de bedrijfstak op langere termijn voldoende ‘handjes’ heeft. “Daar”, zegt van Nieuwenhuijsen, “is het grootste tekort.”

Moderne elektrotechnische installatietechniek kan net zo’n status krijgen als een iPhone of een iPad, benadrukt Koreman. “De consument wordt steeds veeleisender. Mensen kopen straks alleen nog een woning die gekoppeld is aan een smart grid, waar domotica in zit en waarmee ze zelf energie kunnen opwekken. Ontwikkelaars en aannemers die dan nog een woning willen verkopen, hebben er maar voor te zorgen dat het er allemaal in zit.”

Zover is het nog niet. De opdrachtgever weet vaak niet wat technisch mogelijk is en de partijen die daar geen direct voordeel van hebben, doen weinig moeite hem bij te praten.

Daardoor voldoet een elektrotechnische installatie meestal aan wat NEN1010 voorschrijft. “Het minimum is daarmee het hoogst haalbare geworden”, stelt Wijbrands. Deels omdat de ontwikkelaar met een zo klein mogelijke investering het hoogste rendement wil genereren, deels omdat de aannemer alles wat boven NEN1010 uitstijgt het liefst als meerwerk uitvoert.

Meer

Een vakbeurs als Elektrotechniek laat zien dat er meer is dan de spullen waarmee aan de bepalingen van NEN1010 kan worden voldaan. De aanbieders van dat ‘meer’ kunnen de bouwer dan uitleggen dat kopers wel wat overhebben voor zulke techniek. “Ook al omdat technieken zoals energiesparende verlichting en slimme schakelingen het energieverbruik beperken en dus de gebruiker geld opleveren”, zegt Gerard te Boekhorst van H.E. Technologie uit Leende. Als je niet uitgaat van de initiële kosten maar van de totale kosten tijdens de gebruiksduur is duidelijk dat investeringen lonen.

Moderne installatietechniek doet het ook goed in de renovatie. Op een gegeven moment voldoet een installatie niet meer. Met wat lapwerk zijn de tekortkomingen wel te verhelpen, maar echt beter wordt het pas met een nieuwe installatie die volgens de eisen van het moment is ontworpen. Die blijft voldoen als hij regelmatig wordt vernieuwd. De installateur moet de afnemer duidelijk zien te maken dat voor ‘smart living’ de kost voor de baat uit gaat.

Conceptueel

Zo’n aanpak wordt al wat langer gepropageerd onder de noemer ‘conceptueel bouwen’, zegt Maarten van der Boon jr van installateur Leertouwer uit Barneveld. Daar draait het om samenwerking tussen onder andere aannemer en installateur. De opdrachtgever hoort daar nadrukkelijk ook bij als ‘betaler-bepaler’. In de duurdere particuliere sector is dat nooit zo’n probleem, maar dat kan veranderen als meer partijen een beslissing moeten nemen. Het laat onverlet dat onder meer corporaties meer interesse krijgen voor moderne installatietechniek. Daarmee helpen ze de woonlasten van hun huurders te beperken. Energieprijzen zullen stijgen en op een gegeven moment hoger zijn dan de huur. In het verlengde daarvan valt te verwachten dat corporaties die hun woningen energietechnisch te weinig onder handen hebben genomen, geen huurders meer zullen vinden voor hun bestand.

De beurs elektrotechniek vindt plaats van 3 tot en met 7 oktober in de Jaarbeurs, Utrecht.

Reageer op dit artikel