artikel

Frits Philips Lyceum voorzien van 2.000 ledarmaturen

verlichting

Het nieuwe pand van het Frits Philips Lyceum in Eindhoven is voorzien van ledverlichting.  De verlichting wordt  gevoed door een door de school zelf aangekochte transformator. Gabriels Elektro installeerde de verlichting.

Frits Philips Lyceum voorzien van 2.000 ledarmaturen

Het pand is in september in gebruik genomen. Het biedt plaats aan ongeveer 1.650 leerlingen en heeft een oppervlakte van ongeveer 11.000m2 (inclusief sporthal). Wibeke Vandevelde-Pollé, lichtontwerper bij Philips Lighting in Eindhoven en Ton Waals, projectleider Elektrotechniek bij Gabriels Elektro uit Veghel geven meer uitleg over de gekozen verlichting en de installatie ervan.

Nieuwbouw

Het Frits Philips Lyceum is een school voor Gymnasium/vwo, havo, mavo. Philips Lighting is door het Frits Philips Lyceum gevraagd om een verlichtingsontwerp te maken voor de nieuwe (nieuwbouw) vestiging in Eindhoven.

‘Bijzondere façade’

“De façade van het gebouw is bijzonder”, vertelt Wibeke Vandevelde-Pollé, lichtontwerper bij Philips Lighting in Eindhoven. “De verticale structuur op de buitengevel van het gebouw is aan één zijde voorzien van een kleurverloop van geel naar blauw en aan de andere zijde wit. Door in het donker op beide zijden van de verticale structuur wit licht te plaatsen, ontstaat er een spel van schaduw en licht, kleur en wit. Door de verlichting te sturen (regelsysteem Dynalite) en te dimmen ontstaan er vloeiende bewegende structuren op de statische gevel, wat een bijzonder effect creëert samen met de verder donkere bebosde omgeving.”

Centrale hal

In totaal zijn zeventig lokalen voorzien van verlichting, waaronder de aula, de gymzaal, theaterzaal en kleine ruimte waar groepjes leerlingen samen aan opdrachten kunnen werken. “In de centrale hal, het hart van de school, was het de bedoeling  om veel kleur te creëren. Het glazen plafond is voorzien van grote zwevende transparante kunststof schijven die allerlei kleuren kunnen aannemen. Hierdoor kunnen ze voor verschillende sferen zorgen.”

Juiste kleurtemperatuur

In de nieuwbouw zijn rond de aula de verschillende stromen in studies geclusterd. Aan de ene zijde worden de meer technische richtingen gevolgd. Hier is gekozen voor verlichting met een koele kleurtemperatuur (4000 K). Bij een hoog lichtniveau worden mensen geactiveerd. Aan de andere zijde bevinden zich de meer creatieve richtingen. De kleurtemperatuur van de verlichting  is hier warm (3000 K). “De juiste kleurtemperatuur in de juiste applicatie beïnvloedt de sfeer positief”, legt Vandevelde-Pollé uit. “Voor de meeste mensen is dit in hun onderbewustzijn, ze zijn er niet mee bezig. Toch worden wij mensen sterk beïnvloed door dag- en kunstlicht.”

Schoolvision

Op bepaalde plekken wordt nog dieper ingegaan op de kleurtemperatuur, geeft de lichtontwerpster aan. “In een aantal technieklokalen hangt het Schoolvision-systeem, een systeem met verschillende lichtinstellingen, afhankelijk van het tijdstip van de dag en de activiteit. Deze instellingen bootsen de natuurlijke patronen van het daglicht na waarop het menselijk lichaam reageert, en waarvan is aangetoond dat ze leerlingen helpen geconcentreerd en alert te blijven.”

Vier keuzemogelijkheden

Er zijn vier keuzemogelijkheden: 1) een standaard helderheid en lichtkleur voor een normale les (Normaal), 2) een hoge lichtintensiteit en koele lichtkleur die de concentratie extra ondersteunt, bijvoorbeeld voor proefwerken (Aandacht), 3) een hoog intensiteitsniveau met koele lichtkleur die de leerlingen alert maakt in de ochtend en na de lunch (Energie) en tot slot 4) een standaard intensiteitsniveau met warme lichtkleur die een hyperactieve klas weer helpt tot rust te brengen (Rust). Schoolvision is uitgevoerd met het product Tunable White Powerbalance met een lichtregelsysteem van Dynalite. Dit systeem draagt eraan bij dat leerlingen in een zo optimaal mogelijke leeromgeving kunnen leren, rustig en geconcentreerd kunnen blijven.

Gabriels Elektro

De installatie van alle verlichting, zo’n 2.000 armaturen, maar ook van de intercom-, data-, zonwerings-, brandmeld-, inbraak- en noodverlichtingsfaciliteiten gebeurde door Gabriels Elektro uit Veghel. Ton Waals, projectleider Elektrotechniek:  “Na het ontvangen van de opdracht heeft onze werkvoorbereider alles verder ge-engineerd. In het gebouw zijn meer dan vijftig verschillende soorten armaturen aanwezig, allemaal van Philips.  Met Philips hebben we dan ook steeds nauw contact gehad over het type armaturen en de bijbehorende restricties of mogelijkheden om ze te installeren. Een technisch adviesbureau controleerde vervolgens de tekeningen en na goedkeuring konden we aan de slag.”

Planning project

Het project werd per bouwlaag aangepakt. “We hebben met de klok mee vanaf de tweede, naar de eerste en uiteindelijk naar de begane grond gewerkt, om vervolgens in de sporthal aan de slag te gaan. Om de planning en installatie goed te laten verlopen werd de planning iedere zes weken herbekeken en nam de architect iedere twee weken deel aan de vergaderingen. Hadden we het idee dat een deadline sneller dan verwacht dichterbij kwam, dan zetten we meer mensen in om de planning alsnog te halen. Dat verliep uiteindelijk erg soepel.”

Bewust extra schakelaar

De armaturen in de klaslokalen (60×60) zijn voorzien van bewegingsmelders. Waals: “Als je een ruimte betreedt, merkt de bewegingsmelder je op, maar gaan de lampen niet zoals gebruikelijk automatisch aan. Er is bewust voor gekozen er nog een schakelaar voor te zetten waarop je eerst nog moet drukken vooraleer de lichten beginnen te branden. Als je vervolgens de ruimte verlaat, gaat de verlichting na een ingestelde tijd automatisch weer uit. Er is voor deze tussenstap gekozen om te voorkomen dat het licht gedurende enige tijd blijft branden wanneer iemand snel een lokaal binnenloopt om een vergeten tas of jas op te halen. Dat zou onnodige energieverspilling opleveren, vandaar dat er is gekozen om alsnog de verlichting handmatig te maken.’

Afzonderlijk aansturen

Om alle verlichting aan te sturen is gewerkt met centraal lichtregelsysteem Dynalite. Hiermee kunnen alle lichten afzonderlijk kunnen worden aangestuurd. Het bedienpaneel bevindt zich in de centrale hal, geeft Waals aan. “De beheerder kan via het touchscreen niet alleen de lichten afzonderlijk besturen, maar ook de zonwering en andere faciliteiten zoals intercom, en inbraakbeveiliging.”

Brandmeldinstallatie

Het meest bijzondere aan het project vond Waals de brandmeldingsinstallatie. “Deze is van het type gesproken woord, wat inhoudt dat als het brandalarm afgaat, er niet alleen drie maal een geluidssignaal klinkt, maar ook in zowel de Nederlandse als Engelse taal wordt gezegd dat men het pand moet verlaten.”

Noodverlichting

Daarbij gaat logischerwijs ook de centrale noodverlichting automatisch branden. “Ongeveer 390 noodverlichtingsarmaturen binnen de school draaien niet op separate accu’s, maar worden in geval van calamiteiten via een bekabelingssysteem gevoed door één centraal in het gebouw geplaatste accu.”

Transformator

Tijdens het gehele project is erg op duurzaamheid gelet. Waals: “Er is bewust gekozen voor ledverlichting en energiebesparende maatregelen zoals de bewegingsmelders met schakelaar. Wat het project nog een extra bijzonder tintje geeft, is dat de verlichting, net als de overige installaties worden gevoed door een door de school aangekochte transformator.  In Eindhoven staan 1593 transformatoren van energiebedrijven en er zijn er drie aangekocht en eentje daarvan is van het Frits Philips Lyceum. Dat maakt dit redelijk uniek.”

 

 

Reageer op dit artikel