artikel

Volop all-electric verwarming op vakbeurs Energie

energie

Elektrisch verwarmen en waterstof. Twee belangrijke aandachttrekkers op de vakbeurs Energie. En ledverlichting blijkt een eenvoudige manier om te voldoen aan de Informatieplicht Energiesparing voor bedrijven.

Volop all-electric verwarming op vakbeurs Energie

Door Richard Mooi

De ‘Informatieplicht Energiebesparing voor bedrijven’ dringt nu echt door tot het bedrijfsleven. Bedrijven met een gasverbruik vanaf 25000 m3 of een elektriciteitsverbruik van meer dan 50.000 kWh moeten aangeven hoe ze energie gaan besparen.

Activiteitenbesluit

De informatieplicht is onderdeel van het Activiteitenbesluit die bedrijven verplicht om energiebesparende maatregelen met korte terugverdientijd (< 5 jaar) te nemen. Omdat de overheid niet goed kon controleren of die investeringen daadwerkelijk plaatsvonden, is nu de meldplicht ingevoerd. Eigenlijk hadden de bedrijven al voor 1 juli bij het e-loket van de rijksoverheid hun maatregelen moeten melden. Het blijkt dat het vervangen van de bestaande verlichting door led een populaire maatregel is, vertelde lichtontwerper Barry Harmes tijdens een lezing op de vakbeurs Energie.

Laaghangend fruit

Het is echt laaghangend fruit, een maatregel om snel energie te besparen. Een melding bij het e-loket is best wel ingrijpend, waarschuwde Harmes. Het opsturen van een offerte voor het vervangen van de bestaande verlichting door led is onvoldoende. Een lichtplan en -berekening moeten onderdeel zijn van de melding om aan te tonen dat er daadwerkelijk sprake is van serieuze energiebesparing. Een bedrijf heeft een jaar de tijd om de verlichting te laten installeren. Daarna mogen handhavers het kantoorpand of fabriekshal binnenstappen om te controleren op de aanwezigheid van de nieuwe energiebesparende verlichting. Diverse gemeenten hebben al handhavers naar een cursus verlichtingstechniek gestuurd, vertelde Harmes.

Energiemonitoring

Een ander manier om energie te besparen is het plaatsen van monitoringsystemen. Zowel groot als klein. Voor nul-op-de-meter-woningen (NOM) is ABB met de SEM-module daar een voorbeeld van. Deze kant-en-klare module die het elektriciteitsverbruik van warmtepomp, ventilatie-unit en de opwekking van de zonnepanelen meet en doorstuurt naar een server, wordt ook door anderen verkocht. Zoals Fithplay, dochterbedrijf van Niko. Technisch groothandel Oosterberg kwam een paar jaar geleden al met de NOM-box, maar heeft deze activiteit inmiddels afgestoten. Onder de naam Iris wordt de meetbox voortaan verkocht. Samen met Theben kan er een compleet monitoring- en domoticasysteem voor woningen worden opgetuigd. Alles in één app, vertelde Marco Weg van Iris.

All-electric verwarming

Nu verwarming steeds vaker all-electric wordt staat de e-installateur voor een dilemma. Wel of niet meegaan met deze trend. Naast warmtepompen is er een groot circuit van leveranciers van stralingspanelen, elektrische radiatoren en cv-ketels aan het ontstaan. Ze richten de marketing steeds vaker op e-installateurs. Elektrisch verwarming heeft straks het tij mee. In de nieuwe woningenergienorm Beng (ingevoerd vanaf juli 2021) wordt elektriciteit extra duurzaam gemaakt, inspelend op de trend naar steeds meer zon- en windstroom. Door deze papieren werkelijkheid krijgt elektrisch verwarmen een relatief gunstige waardering in de Beng-berekening.

Echt duurzaam is het nog niet, en al helemaal niet gunstig voor de elektriciteitsrekening, maar daar houden projectontwikkelaars niet altijd rekening mee. Wel zien ze een elektrische verwarmingssysteem veel goedkoper is dan een cv-systeem met warmtepomp. Bij kleinere woningen en appartementen zal –naar verwachting- steeds vaker voor elektrische verwarming , zonder warmtepomp, gekozen worden en dit kan een e-installateur ook prima.

 100% straling

Het aanbod zogenaamde infraroodstralingspanelen is groot, ook op de vakbeurs Energie waren ze sterk aanwezig. Zo’n sterk gerichte warmtebron is niet echt comfortabel, hoewel de infraroodpanelen er zelf prachtig uitzien. Wie er onder zit, heeft het lekker warm, maar eenmaal uit de stralingsbundel is het koud. Een paneel met 100% stralingswarmte levert dan misschien wel een energiebesparing op, wat leveranciers vooral benadrukken, maar comfortabel is anders. Een mengvorm van stralings- en convectiewarmte is gewoon beter, concludeerde ons zusterblad Gawalo al. Het aanbod elektrische radiatoren was op de vakbeurs Energie niet erg groot, hoewel Zehnder toch een prachtige elektrische designradiator liet zien.

Spanningsverlager

Nog een paar energiebesparingsmogelijkheden. De spanningsverlager. Een transformator die de 230V uit het elektriciteitsnet met enkele tot 10-20 volt verlaagd. Bij verbruikers zonder schakelende voeding daalt de stroom en is er dus sprake van energiebesparing. Een beproefde techniek in bedrijfshallen om traditionele verlichting zuiniger te maken. Kubie heeft een spanningsverlager voor woningbouw. Volgens leverancier Power Quality Europe bespaart de trafo in een gemiddelde woning hetzelfde als de opbrengst van één pv-paneel.

Opvallend is dat het bedrijf ‘m ook adviseert in situaties met te hoge spanning bij zonnepanelen. Bij 253 volt moet de omvormer uitgaan en Kubie voorkomt die afschakeling, belooft het bedrijf. Of het een legale oplossing is, lijkt twijfelachtig. Aan secundaire zijde van de spanningsverlager blijft de spanning weliswaar onder de 253 V, zodat de omvormer er niet uit vliegt. Om de elektriciteit terug te  leveren aan het net moet de spanning aan primaire kant door de Kubie omhoog worden getransformeerd. Als de netspanning al  253 volt is, gaat de spanningsverlager daar dus nog een stapje overheen. Dat mag niet, riep een energieadviseur en hij heeft gelijk. Ook Kubie moet bij 253V aan primaire zijde afslaan, maar die beveiliging heeft het apparaat niet. De welles/nietes-discussie werd door leverancier Henk Dinkelaar beëindigd met de woorden: “Hij is goedgekeurd.”

Batterij als peak-shaving

En ze waren op de vakbeurs Energie er volop te zien; compacte maar ook manshoge accusystemen voor de opslag van (duurzame) elektriciteit. Batterijsystemen vormen een kansrijke techniek om elektriciteit binnenboord te houden, als salderen vanaf 2023 in de huidige vorm verdwijnt. Leveranciers spelen nu al in op de nieuwe afzetmarkt in en demonstreren volop opslagsystemen. Op dit moment richten ze zich vooral op professionele toepassingen bij bedrijven waar teruglevering minder lucratief is.

Ateps ziet nog een andere mogelijkheid van accu-opslag: Het wegwerken van inschakelpieken door kortstondige buffering van stroom. Het voorkomt een hogere aansluitwaarde of zelfs netverzwaring. Of een boete van het energiebedrijf vanwege het overschrijden van de afgesproken limiet. peak-shaving heet dit in vaktermen. Systemintegrator TopSystems heeft de al eerder beschreven zoutaccu omarmd en er een compleet opslagsysteem van gemaakt, inclusief solaromvormer en omvormer naar 230 volt.

 Warmtepomp op DC

Gelijkspanningsnetten staan nog in de kinderschoenen in Nederland, maar het is een veelbesproken onderwerp, ook op de vakbeurs Energie. Zo langzamerhand ontstaan er ook in woningen kleine netjes, schetste Henry Lootens van Stichting Gelijkspanning Nederland. De omvormer vormt het hart van een kleine DC-installatie. De elektrische auto hangt er direct achter, evenals de batterij. MyEnergi ontwikkelde de hybride-autolader Zappi die met voorrang DC-stroom van zonnepanelen naar de auto-accu stuurt. En nog meer DC-nieuws. NRGTeq kan warmtepompen geschikt maken voor DC, bleek op de vakbeurs. Het is daarmee hybride-toestel dat zowel met AC als direct met DC van zonnepanelen een gebouw verwarmt.

 

Waterstofupdate

Waterstof wordt alom gezien als directe vervanger van aardgas, zo lijkt het wel. Ketelfabrikanten Nefit en Remeha bouwen in sneltreinvaart toestellen die op waterstof werken, inspelend op de hype. Groene waterstof, gemaakt met overschotten elektriciteit uit windmolens en zonneparken, is tot 2030 niet beschikbaar en daarna nog maar zeer mondjesmaat. Zonne- en windstroom is de komende jaren nog direct te gebruiken. Waarom zou je er dan waterstof van maken waarbij veel verliezen ontstaan, schetste Jan Willem van de Groep tijdens een van de drukste lezingen op de vakbeurs Energie.

CV-ketels op waterstof

Hij hekelt het gemak waarmee iedereen waterstof omarmt, inclusief radiospotjes van de Gasunie op Radio 1 en ketelfabrikanten die al cv-ketels op waterstof laten zien. Het creëert valse verwachtingen, volgens hem. “We weten één ding zeker en iedere wetenschapper is het ermee eens. Dat spul (waterstof, red.) zal de komende 20 tot 30 jaar nog vreselijk schaars zijn. Een windmolen kan 8 tot 16 keer efficiënter ingezet worden als we elektriciteit rechtstreeks gebruiken. Waterstof draagt niet bij een de klimaatdoelen van 2030, 2040 en 2050. Pas daarna kunnen we zeggen: we doen iets met waterstof.”

Remeha

Volgens Marco Bijkerk van ketelfabrikant Remeha zijn de verliezen van windmolens die direct waterstof produceren grotendeels verdwenen. “Die hoeveelheid waterstof die uit een molen komt is net zo groot als in de vorm van elektriciteit.”

Nederlandse Verwarmingsindustrie

Ook Harm Valk van adviesbureau Nieman haalde tijdens een bijeenkomst van de Nederlandse Verwarmingsindustrie hard uit naar het onrealistische beeld dat waterstof aardgas al snel kan vervangen. “Tot 2030 speelt waterstof geen rol in de gebouwde omgeving.”

Reageer op dit artikel