partner nieuws

Stakeholders KIEN moeten knelpunten in de waardeketen oplossen

installatiebranche

“Van eitje naar rups, van rups naar cocon en van cocon naar vlinder. Sinds de oprichting in 2011 ontpopt Stichting KIEN zich tot een mooie vlinder.” Met deze metafoor schetste wetenschapper dr. Wouter van Bockhaven het transformatieproces waarin het Knooppunt Innovatie Elektrotechniek Nederland zich momenteel bevindt. In het Postillion Hotel in Bunnik leidde hij een […]

“Van eitje naar rups, van rups naar cocon en van cocon naar vlinder. Sinds de oprichting in 2011 ontpopt Stichting KIEN zich tot een mooie vlinder.” Met deze metafoor schetste wetenschapper dr. Wouter van Bockhaven het transformatieproces waarin het Knooppunt Innovatie Elektrotechniek Nederland zich momenteel bevindt. In het Postillion Hotel in Bunnik leidde hij een bijzonder boeiende strategiesessie over KIEN 2.0.

Stichting KIEN staat aan de vooravond van een grote transitie. Innovatie zal in de nabije toekomst nog vaker brancheoverschrijdend plaatsvinden. “Ik zie een gouden toekomst voor KIEN als een neutrale beweging die boven de partijen staat. Een beweging die meer anticipeert op maatschappelijke behoeften dan individuele belangen behartigt. Het is van levensbelang om die neutrale positie te koesteren en te bewaken.”

Van Bockhaven promoveerde onlangs aan Universiteit Antwerpen en deed in het kader van zijn proefschrift onderzoek naar institutionele innovatie in relatie tot Stichting KIEN. Institutioneel ondernemen is volgens hem balanceren op een slap koord. Hoewel stakeholders geen echte tegenstanders zijn, zorgen ze vaak wel voor spraakverwarring doordat iedereen zijn eigen definities in brengt. “Samenwerken met diverse stakeholders is als bouwen aan een toren van Babel.”

 

Het is volgens Van Bockhaven prijzenswaardig dat KIEN van meet af aan voor een heldere, eigen positionering heeft gekozen. Onder het mom ‘van competitie naar coöperatie’

is KIEN de confrontatie met reeds bestaande brancheorganisaties en initiatieven slim uit de weg gegaan. Onbewust heeft KIEN zich de basisprincipes van het Judo Strategy Model, die Netscape rond 2000 in de ‘browseroorlog’ succesvol hanteerde, snel eigen gemaakt. Vloeiende onverwachte bewegingen, zelf balans houden en de hefboom van de tegenstander gebruiken ten faveure van jezelf, dat vereist techniek én lef.

Voor grotere, maatschappelijke uitdagingen, zoals het streven naar nul-energie-omgevingen en langer zelfstandig thuis wonen is het confrontatiemodel zelden succesvol. Innovatie en vooruitgang zijn juist gebaat bij samenwerking. Niet de confrontatie, maar ‘soft power’ brengt ons volgens Van Bockhaven verder. Zo heeft KIEN bijvoorbeeld afgezien van het lidmaatschapsmodel dat de meeste brancheorganisaties wél hanteren. Verder kiest KIEN eerder voor ondernemers in het MKB dan voor de grote multinationals die hun weg naar universiteiten, Brussel en de subsidiepot zelf wel kunnen vinden. Het ondernemerschap is bij KIEN altijd leidend, de politiek slechts een gegeven.

De stakeholders van KIEN moeten volgens Van Bockhaven de knelpunten in de waardeketen oplossen, want zorg en ‘slimme’ energie zijn wel degelijk groeimarkten. Naast energiebesparing zal woonhuisautomatisering de komende jaren een belangrijke groeimarkt worden , zo voorspelt de Rabobank. “Daar waar de maatschappelijke nood hoog is, volgt de betalingsbereidheid uiteindelijk ook. Dat geldt zelfs voor domotica”, daar is Van Bockhaven rotsvast van overtuigd. Dit vereist wel dat inzicht bestaat in de waardedrijvers. Aan domotica 1.0 bleek namelijk geen leefbare waardepropositie ten grondslag te liggen. Daardoor bleef de afgelopen vijftien jaar valorisatie, het verzilveren van wetenschappelijke kennis en techniek, uit. De techniek is inmiddels voldoende uitgekristalliseerd, de belangrijkste uitdaging is nu het ontwikkelen van de markt. “Echte ondernemers hoef je dat niet uit te leggen. Zij zien volgens Machiavelli nauwelijks verschil tussen obstakels en opportuniteit; zij zijn bovendien in staat beide tot hun voordeel om te buigen.”

De consistente keuzes hebben KIEN geen windeieren gelegd. De innovators en de early adopters zijn inmiddels bereikt. Het is nu zaak de grotere groep van early adopters (34 procent) aan te spreken met nieuwe concepten voor ledverlichting en langer zelfstandig thuis wonen. Ga samen met ware gelovers en pragmatische visionairs op zoek naar een kritieke massa en jaag je droom na. Focus is volgens Van Bockhaven essentieel. Besteed liever meer middelen aan enkele boegbeeldprojecten met grote impact dan aan veel kleine onbeduidende projectjes. Een tip waarmee niet alleen Stichting KIEN zijn voordeel kan doen. Iedere e-installateur kan zich immers ontpoppen tot een prachtige vlinder die zijn eigen plekje in de tuin uit kiest. Het begint met stap 0: zet een stip aan de horizon.

Reageer op dit artikel