artikel

Met strip- en krimptang strijden tegen solarbranden

beveiliging

Een goede striptang en professionele krimptang lijken de beste middelen in de strijd tegen dakbranden door oververhitte solarconnectoren. Sommige installateurs zetten nieuwe connectoren aan de zonnepanelen. Onbekend is hoeveel installateurs voor deze oplossing kiezen.

Met strip- en krimptang strijden tegen solarbranden

Door Richard Mooi

Het rapport van TNO (voorjaar 2019) over de diverse dakbranden door een oververhitte pv-installatie sprak boekdelen. Een deel van de dakbranden, veroorzaakt door de pv-installatie, bleek terug te voeren op de DC-bekabeling en dan vooral de connectoren.

Cross matching

TNO-onderzoekers waarschuwen voor cross matching, oftewel connectoren van merk A verbinden met merk B. “Dit kan leiden tot overgangsweerstanden, interne vlambogen, warmteontwikkeling en uiteindelijk brand.” Cross matching ontstaat als de monteur DC-kabels tussen pv-panelen en omvormer moet aanleggen en (contra)stekkers gebruikt die niet van hetzelfde merk zijn als aan de panelen.

MC4 compatible

Het probleem zit ‘m in de niet-gestandaardiseerde solarconnector, meestal MC4-connector genoemd. Multi-Contact, tegenwoordig Stäubli Electrical Connector, bedacht deze waterdichte connector. Andere fabrikanten maken de connector na en noemen ‘m dan ‘MC4 compatible.’ Maar compatible betekent niet altijd 100% passend. Inspecteur Remco de Mol sprak zich in Installatie Journaal al voor het verschijnen van het TNO-rapport uit over cross matching. Brancheorganisatie Holland Solar gaf installateurs -naar aanleiding van het TNO-rapport- het advies om de twee connectoren aan de uiteinde van een string af te knippen. En te vervangen door hetzelfde type als aan de verbindingskabel naar de omvormer.

Geen garantie

Sommige installateurs hebben die tip ter harte genomen, bleek op een bijeenkomst van groothandel Solarclarity over pv en brandveiligheid. Onbekend is hoeveel installateurs voor deze oplossing kiezen. Enkele pv-producenten leveren setjes connectoren bij voor de verbindingskabels. Door het losknippen van de connectoren vervalt veelal garantie op de zonnepanelen. Groothandels melden dat installateurs om deze reden terughoudend zijn in het knippen van connectoren aan de panelen.

Klimaatgarant Solar geeft het advies om bestaande connectoren niet te verwijderen. Wel krijgen installateurs de boodschap om hoogwaardig gereedschap te gebruiken bij het monteren van connectoren aan de verbindingskabels. Onderaannemers die voor Klimaatgarant daken van pv-panelen voorzien, moeten deze aanbeveling opvolgen. Ook solargroothandel ESTG vermoedt dat installateurs nauwelijks connectoren eraf knippen. ESTG adviseert monteurs om kwalitatief goed gereedschap te gebruiken bij het strippen en krimpen en altijd de originele MC4-connector te gebruiken.

Goed aanstrippen

Ook het aanstrippen van de kabel gebeurt niet altijd goed. Een stukje isolatie meeknijpen zorgt voor extra weerstand.  En met een te lichte tang knijpen zorgt voor hetzelfde euvel. Bovendien kan bij mechanische belasting de kabel een stukje uit de aansluiting worden getrokken, met nog meer weerstand. Een krimptang van 39 euro lijkt onvoldoende op zijn taak berekend. Aan professionele krimptangen hangt een prijskaartje van zo’n 400 euro.

En krachtig krimpen

Bij een goed uitgevoerde knijpactie is de overgangsweerstand gering en warmt de connector bij volledige belasting beperkt op, zo’n 10-15°C op. Bij een grotere overgangsweerstand, door onvoldoende aanknijpen, kan dat zomaar 70°C zijn. Als zo’n connector ook nog onder zonnepanelen van een indaksysteem is gemonteerd, zonder noemenswaardige ventilatie, kan de temperatuur nog veel verder oplopen. Het smeltpunt van het plastic wordt bereikt, en valt op het isolatiemateriaal of folie. Ziedaar, de bron van een uitslaande dakbrand is geboren.

Met de juiste tangbekken

Voorzitter Peter Desmet van de vakgroep ‘PV klein’ bij brancheorganisatie Holland Solar deelt de mening van diverse leveranciers dat het probleem niet zozeer cross matching is. “Het probleem ligt bij hoe connectoren worden gemonteerd en aangekrompen. Het is handwerk en wordt dat met de juiste tang gedaan? Er zijn specifieke tangen voor specifieke connectoren.”

De aanschaf van de juiste tang of één met verwisselbare bekken is cruciaal. “Bij de éne connector leg je de kabel erin en vouw je die met de krimptang dicht. Bij de andere connector is de aansluiting een rondje en knijp je die aan. De tangen zijn absoluut niet compatible.” Desmet vermoedt dat daar het probleem zit. “Of dat er een waterpomptang wordt gebruikt. Of een krimptang van 10 euro.”

Aanpassing Bouwbesluit

Daarnaast pleit HollandSolar voor aanpassing van het Bouwbesluit voor indaksystemen. Desmet: “De buitenste laag van een gebouw moet brandwerend zijn. Die buitenste laag zijn de dakpannen, maar ook de zonnepanelen. Een zonnepaneel is eigenlijk een elektrisch apparaat dat je op hout neerlegt. En dan maar hopen dat het goed gaat. Wij vinden dat je een indaksysteem niet als brandwerende laag moet beschouwen en dat je daaronder een brandwerende laag moet aanbrengen. Dat kan een folie zijn.” Hij vindt dat dakdekkers zonnepanelen niet meer zouden mogen aansluiten. “Maak er wet- en regelgeving van en zorg dat het door de E-installateur wordt gedaan.”

 

Optimizers

De optimizers van SolarEdge zijn leverbaar met connectoren van verschillende fabricaten.  Naast de MC4-connector van Multi-Contact zijn er ook optimizers leverbaar met connectoren van Canadian Solar en Amphenol H4 en Amphenol UTX. De kans op miss-matching is nu een stuk kleiner. Bij het gebruik van optimizers stijgt het aantal verbindingen op het dak fors. Per paneel komen er acht connectoren bij.

 

Persfittingen met verklikker
Het komt nog geregeld voor dat de kabel niet of nauwelijks is aangeknepen. Bij inspectie trek je ‘m zo uit de connector, vertelde  Frans van der Veen van de Brandweer Gooi en Vechtstreek. Er lijkt een overeenkomst met persfittingen bij loodgieters. Door werkdruk of ongemotiveerd personeel wordt er vergeten om fittingen te persen. Bij w-installaties heb je dan nog verplichte drukproeven, die niet geperste fittingen eruit halen, maar ook dan vliegt de leiding soms niet eens uit de fitting. Het gevolg: op termijn waterschade in de woning. Leveranciers van persfittingen zijn de laatste paar jaar met verklikkers gekomen. Ringen of vensters op de fitting die aangeven of de fitting goed geperst is. Een venstertje in de fitting kleurt dan groen, of er moet een gekleurde ring wegspringen. Is dat niet gebeurd, dan is een monteur vergeten de fitting te persen of is de persing niet goed gelukt.

 

Reageer op dit artikel