artikel

Op weg naar plug-en-play met ondergrondse meterkast

elektrotechniek

Een draadboom voor de elektrotechnische installatie, in de fabriek al op maat gemaakt om op de bouw met stekerverbindingen snel aan te sluiten. Löwik Installatietechniek, Hegeman Bouwgroep en Eaton Industries werken er hard aan.

Op weg naar plug-en-play met ondergrondse meterkast
De OMZA-box

Door Richard Mooi

Vervangende nieuwbouw in een week. Hegeman Bouwgroep en Löwik Installatietechniek ontwikkelen al een paar jaar dit woningconcept. Op dezelfde fundering willen de twee in de toekomst een nieuw huis bouwen, binnen een week sleutelklaar opgeleverd. Dat vereist een verregaande vorm van prefabricering. Niet alleen de bouwdelen, maar ook de technische installatie.

Modulefabriek

De essentiële onderdelen uit de toekomstige prefab-woning zijn Löwik en Hegeman al een tijdje aan het testen in de praktijk. Vooral met nieuwbouwprojecten waar de gelegenheid voor experimenten is. De gezamenlijke Modulefabriek van Löwik en Hegeman heeft forse stappen gemaakt. Wanden komen al prefab uit de fabriek rollen, en sinds kort ook buitenmuren, compleet met steenstrips als buitenmuur. Maar geen prefab zonder installaties er in, dus ook daar zoekt Rik van Dieren van de Modulefabriek naar standaardisering en integratie. In november werd het eerste prefab-trappenhuis in een Zwolse woning geplaatst. Niet zomaar een trappenhuis, de verticale delen van de elektrotechnische huisinstallatie zijn er al in gemonteerd, net zoals de complete verdeelinrichting van Eaton.

OMZA-box

Maar eerst aandacht voor de ondergrondse aansluitvoorziening buiten de woning. Het gaat eigenlijk om een gedeelte van de meterkast, namelijk de kWh-meter en hoofdzekeringen. Die staan niet langer inpandig opgesteld, maar in een ondergrondse prefab-put, precies op de perceelgrens. Met de OMZA-box (ondergrond meten, zekeren en aansluiten) speelt netbeheerder Enexis in op de wens van de Modulefabriek om het aansluiten van de woning los van het bouwproces te koppelen.

Personeelsschaarste

De huidige werkwijze levert in de praktijk ergernis en hoofdbrekens op. Het is het gevolg van – ook al – personeelsschaarste bij de netbeheerders. De wachttijd voor het aansluiten van een nieuwbouwwoning op de nutsvoorzieningen is de laatste paar jaar flink opgelopen. Als op de bewuste datum een steiger in de weg staat, is er een probleem. De monteur van een netwerkbedrijf moet opnieuw zijn overvolle agenda trekken en er ontstaat vertraging. Ze sterk dat gereedgekomen huizen wekenlang niet kunnen worden opgeleverd omdat er nog geen elektriciteit is.

Ondergrondse aansluiting

Löwik en Hegeman, maar ook andere woningbouwers, zoeken naar oplossingen en volgens Van Dieren is de ondergrondse aansluiting het ei van Columbus. Bij het aanleggen van de infrastructuur kan de netbeheerder de OMZA-box, compleet met kWh-meter, al plaatsen en aansluiten op het elektriciteitsnet in de straat. Nog voordat de bouw van de woning is begonnen staat er al stroom op de OMZA-box die nu als bouwstroomvoorziening fungeert. Als de meterkast in de woning is opgesteld, wordt een drie-fase-kabel vanuit de OMZA-box naar de woning uitgerold en op de groepenverdeler aangesloten. Dat doet de e-installateur, de netbeheerder hoeft er niet meer aan te pas komen. Het is een prettige werkwijze, vertelt Van Dieren. Hij hoopt dat dit een standaardoplossing wordt bij netbeheerders.

Draadboom

Een belangrijke slag in de prefab-woning maakte de Modulefabriek onlangs. Een compleet geprefabriceerd trappenhuis met meterkast is toegepast in een vrijstaande woning in Zwolle, waar ook de OMZA-box in de grond verdween. De groepenverdeler van Eaton is zoveel mogelijk gereedgemaakt voor het plug-en-play-aansluiten van de afgaande groepen. De verticale delen, als onderdeel van de prefab-trappenhuizen, kun zo makkelijker worden doorgeplugd, en in een handomdraai op de groepenkast worden aangesloten. Vanaf de schachten is er nog wel sprake van een traditionele installatie met PVC-buizen, VD-draden en centraaldozen in het plafond.

Stekerbare installatie

De volgende fase is een stekerbare installatie in de prefab-binnenwanden, en daarna ook in de betonnen binnenmuren van de spouw. Volgens Van Dieren wordt dan in de fabriek de complete draadboom op maat gemaakt en in de prefabwanden gemonteerd. Op de bouw hoeft de e-installateur alleen maar de stekerverbindingen uit de verschillende bouwdelen in elkaar te steken. De wens om zoveel mogelijk bedrading in de wanden weg te werken is nog om een reden ingegeven. De bouwer wil zoveel mogelijk leidingen uit de vloer hebben. Bij het centraaldozensysteem komen alle elektriciteitsbuizen bijeen bij de centraaldozen, en dat is niet praktisch. Van Dieren: “Al die gele buizen houdt de opbouwhoogte van de vloeren hoog. En bij het storten van beton moet je langer drogen.”

Draadloos schakelen

Om de draadboom zo eenvoudig mogelijk te houden, en leidingen in de vloer te vermijden, moeten lichtschakelaars verdwijnen. Daarmee voorkom je dat de elektrotechnische installatie volgens het centraaldoosprincipe moet zijn opgebouwd. Zakleidingen die vanuit het plafond door de wanden lopen schelen een enorme hoeveelheid werk. Maar de verlichting moeten bewoners natuurlijk wel kunnen schakelen. En dat gebeurt in de proefwoning met draadloos schakelen van ketenpartner Eaton.

Basisconfiguratie

In principe gaat de Modulefabriek uit van een basisconfiguratie, waarbij de conventionele wandschakelaars zijn vervangen door draadloze plakschakelaars op de muur. De actor in de inbouwdoos in het plafond ontvangt het signaal en schakelt. “Doordat de basis aanwezig is, kan gemakkelijk uitgebreid worden met extra schakelaars of naar een compleet xComfort domoticasysteem”, vertelt Wendy van der Aa van Eaton. Dimmers, zonweringsactoren, energiemeetsensoren, een centrale aan/uitschakelaar en een Smart Home Controller, het is er allemaal. Bij een basisconfiguratie heeft een installateur geen configuratiesoftware nodig. Eaton programmeert de schakelaars en actoren zelf. Bij uitgebreidere domotica is wel configuratiesoftware nodig, om zo alle wensen van bewoners erin te kunnen zetten. xComfort is ook in staat om bij Nul-op-de-meter-woningen de energiestromen te volgen en via een app inzichtelijk te maken.

 

Reageer op dit artikel