artikel

Overbelasting meterkast door omvormer zonnepanelen

elektrotechniek

Zomaar de groepenverdeler uitbreiden met een eindgroep voor zonnepanelen kan leiden tot overbelasting van componenten en bedrading, schetst Marcel Wennekes, voorzitter van de NEN-normcommissie voor meterruimten.

Overbelasting meterkast door omvormer zonnepanelen

Door Richard Mooi

Het gebeurt dagelijks vele tientallen keren. Een pv-omvormer met 10 tot 16 panelen wordt aangesloten op de bestaande groepenverdeler in de meterkast. Een eindgroepje erbij, een stickertje plakken voor de brandweer, een laatste kop koffie, ladders inladen en klaar.

Maximale stroomsterktes

Installateurs zijn zich vaak niet bewust van de maximale stroomsterktes, zegt voorzitter Marcel Wennekes van de NEN-normcommissie meterruimten. “Als je 40 ampère hebt van de netbeheerder en maximaal 16A van de pv-installatie, heb je maximaal 56 ampère die door de gebruikers afgenomen kan worden.”

Te warme componenten

De aardlekschakelaar die de afgaande groepen beveiligt is vaak maar geschikt voor een stroom tot 40 ampère, net zoals de interne bedrading. Het gevolg? “De componenten zullen –afhankelijk van hoelang de belasting duurt, te warm worden. Dat gaat een keertje fout. De weekmakers verdampen en na 1 of 2 jaar zijn de weekmakers er uit. Dan gaan de componenten en bedrading kapot en kun je kortsluiting krijgen.”

Wat is de oplossing?

“De gemakkelijkste oplossing is om de hoofdschakelaar te vervangen door een automaat. De zonnepanelen moeten dan voor die beveiliging worden aangesloten. De automaat beveiligt de installatie op 40 ampere.”

Installateurs zijn zich vaak niet bewust van de maximale stroomsterktes

Een tweede mogelijkheid is om de aardlekschakelaars te vervangen door aardlekautomaten van 40 ampère.” De derde oplossing zit ‘m in het vervangen van de aardlekschakelaars die geschikt zijn voor 63 in plaats van 40A. “Maar als je dat doet, ben moet je volgens de norm de gehele kast testen op 63 ampère.” En dan valt de groepsverdeler waarschijnlijk door de mand. “De kasten zijn zo compact. Je gaat die 63 ampère niet halen qua temperatuurbelasting. Leidingen worden te heet. Die vervangen door hittebestendige siliconenbedrading kan allemaal we, maar is niet altijd de eenvoudigste oplossing.”

Groepenverdeler upgraden

Wennekes maakt zich zorgen over de situatie. Hij ziet dat er maar weinig belangstelling is voor componenten om de groepenverdeler te upgraden. “Er is zo weinig vraag naar dat we ons afvragen, gaat het wel goed?” Bij een 3-fase omvormer is het risico op overbelasting veel kleiner. Per fase voegt de omvormer vaak niet meer dan 10A toe. Samen met de 25A van de netbeheerder kan er door de bedrading naar de automaten voor de eindgroepen een maximale stroom van 35 ampère gaan lopen. Zo’n 5A beneden de geteste 40A. Maar een 3-fase omvormer is vaak duurder en is daardoor minder gangbaar. Toch is het, volgens Wennekes, goed om er over na te denken.

Bliksembeveiliging

Nico kluwen van Kennisbank NEN 1010 pleitte in een recente publicatie voor overspanningsbeveiliging in de groepenkast. Die moet dan de spanningspiek door een indirecte blikseminslag voorkomen, vooral in combinatie met zonnepanelen. Volgens Wennekes denkt de normcommissie die werkt aan een update van de NEN 1010 na over de toepassing van de risicoanalyse. Volgens de huidige NEN1010:2015 is die ook al verplicht, maar geldt de overspanningsbeveiliging alleen voor grote installaties in de industrie en medische gebouwen. “Je  moet dan het aantal inslagen per kilometer invoeren, de lengte van het bovengrondse en ondergrondse net en daar rolt dan een risicofactor uit. Komt die onder de 1000, dan moet je overspanningsbeveiliging toepassen.”

De verdeler van ABB voor NOM-woningen is al voorzien van overspanningsbeveiliging.

Overspanningsbeveiliging

Uit de eerste testen blijkt dat in heel Nederland, ondanks de afwezigheid van bovengrondse elektriciteitsnetten naar woningen, ook hier al snel overspanningsbeveiliging nodig is. Of de strengere risicoanalyse er in de volgende NEN1010 komt, is nog niet zeker. Wennekes vindt het wel verstandig. Zijn werkgever ABB plaatst ze al standaard in de smart-energy-module, een verdeler boordevol kWh-meters en een gateway voor het monitoren van NOM-woningen. “Wie voor safe gaat, kan het best in de verdeler een overspanningsbeveiliging type 2 plaatsen.”

Update 7 mei: Spanningsveld Bouwbesluit

Marcel Wennekes is zich bewust van het spanningsveld met het Bouwbesluit waar sinds 2005 voor nieuwbouwhuizen een verplichte hoofdschakelaar in staat genoemd.  “ABB ziet echter geen gevaar in deze oplossing omdat de situatie eigenlijk niet verandert: er blijft altijd spanning staan op de voedende kant van de hoofdautomaat.” Een hoofdschakelaar met in serie een hoofdautomaat vindt ABB niet echt uitblinken in duidelijkheid. “Het kost de bewoner extra geld, geeft extra warmtedissipatie in de kast. En vaak is er helemaal geen ruimte.” Wennekes zal dan ook in de normcommissie de oplossing voorstellen om toch toe te staan dat de hoofdschakelaar wordt vervangen door een hoofdautomaat. “Voor de overzichtelijkheid tussen voedende en de afgaande kant van de installatie is het wel verstandig om de eindgroep voor de pv-installatie naast de hoofdautomaat te plaatsen. Zet de pv op dezelfde regel als de hoofdschakelaar, dan heb je daar geen verwarring over.”

 

Reageer op dit artikel