partner nieuws

Smart schudt hele economie op

installatiebranche

“It’s the economy, stupid.” Met deze verkiezingsslogan verjoeg Bill Clinton in 1992 George Bush uit het Amerikaanse White House. Hoewel Bush senior een succesvol buitenlands beleid had gevoerd, denk aan het einde van de Koude Oorlog en de gewonnen Golfoorlog, belandde de Amerikaanse economie in een recessie. Het campagneteam van Clinton speelde hier handig op in door de economie tot hét verkiezingsthema te bombarderen. De geschiedenis herhaalt zichzelf niet, maar ze rijmt wel, zei Mark Twain ooit. Economen zien vooral patronen in de telkens terugkerende cycli.

Smart schudt hele economie op

Consumenten zijn het gewoon zat. Zij hebben het vertrouwen in de bestaande instituties verloren en trekken hun eigen plan. Na de financiële crisis kampen we nu met een vertrouwenscrisis. Bankiers hebben zichzelf buiten spel gezet. Plotseling zit de e-installateur niet langer tegenover driedelig grijs, maar doet hij zaken met “gewone burgers.”

Ondertussen gaat onze economie op en neer. We kennen seizoeneffecten en korte fases van hoog- en laagconjunctuur. Maar er zijn ook langere golfbewegingen. Een van de bekendste is de Kondratieff-cyclus. De theorie hierachter gaat ervan uit dat een cyclus vijftig tot zestig jaar duurt, waarbij perioden van grote voorspoed en forse economische recessie elkaar afwisselen. Zo zitten we nu in een zesde Kondratieff-cyclus en borduren we voort op technologieën die de vorige cyclus hebben gedomineerd: ICT en computers.

Robots

‘We staan aan de vooravond van een nieuwe fase in het internettijdperk, waarin alle dingen met elkaar gaan communiceren en zonder tussenkomst van de mens autonoom acties uitvoeren’, zo voorspellen economen van ABN Amro in het rapport Smart future. Robots zijn de nieuwe “handen aan het bed” en bewoners kunnen dankzij domotica hun huis volledig interactief bedienen. Nu nog via één centraal apparaat, straks mogelijk via spraak of een slimme bril. Het rapport werd tijdens de Dutch Design Week, niet toevallig in Eindhoven gepresenteerd. Eindhoven profileert zich graag als design- en technologieregio.

Creative destruction

Dat we in een overgangsfase zitten, is wel duidelijk. Een fase van “creative destruction”, zoals Schumpeter het noemt. Een proces van technologische verandering, waarbij bestaande en nieuwe uitvindingen zich ontwikkelen en uit kunnen groeien tot basisinnovaties die de economische structuur veranderen. Blijvend en van binnenuit, waarbij de oude structuur wordt vernietigd en een nieuwe gecreëerd. Dit is de essentie van de herstelfase in elke Kondratieff-cyclus. Smart technology is volgens ABN Amro een van de belangrijkste aanjagers voor een volgende economische spurt. Smart is overal. Smart grids zorgen bijvoorbeeld voor een nieuwe efficiencyslag bij onze energievoorziening en onderzoek naar hernieuwbare energiebronnen.

Stakeholders

Duurzame energie is vooral een kwestie van lange adem hebben en niet bang zijn om als gewone burger je nek uit te steken, zo bleek onlangs tijdens een stakeholdersbijeenkomst, mede georganiseerd door Stichting Kien. Hoewel er legio mogelijkheden zijn om duurzame energie toe te passen in de Rotterdamse wijk Van Maanenblok, moeten er nog wel de nodige technische, financiële en sociale barrières worden overwonnen voordat de wijk met 424 huishoudens volledig energieneutraal is. Bijna alle stakeholders waren in Rotterdam aanwezig. Vertegenwoordigers van de door de bewoners opgerichte vereniging Blijstroom, de Vereniging van Eigenaren, netbeheerder Stedin, Gemeente Rotterdam, Stichting Kien, Vrienden van het Van Maanenbad en enkele bewoners uit de wijk. Eigenlijk ontbrak er, cynisch genoeg, maar één persoon: een bankdirecteur.

Haalbaarheidsonderzoek

Uit een haalbaarheidsonderzoek van Krishnamurthy bleek zonneklaar dat de relatief hoge investeringskosten en lange terugverdientijden een échte doorbraak in de weg staan. Het gebrek aan kapitaal is met 42 procent echter het grootste struikelblok voor het realiseren van duurzame energieprojecten. Daarnaast is de Nederlandse overheid helaas ook niet altijd een betrouwbare partner gebleken als het gaat om het verstrekken van subsidies. Zodra een regeling een succes dreigt te worden, beknibbelt zij op de subsidiepot of scherpt zij de voorwaarden aan. Dat is doodzonde. Juist nu onze economie langzaam opklimt uit het grootste dal sinds de jaren dertig en sommige economen speculeren op een derde dip, is een consistente en positieve toekomstvisie zeer welkom.

Crowdfunding

Waarom wachten op een bankier die toch niet over de brug komt? Crowdfunding is allang een serieus alternatief voor de bank, zo signaleert Deloitte. Steeds meer consumenten nemen het heft in eigen hand. Ze richten een eigen woningbouwvereniging op omdat ze, misschien niet helemaal ten onrechte, denken dat ze het slimmer, beter en goedkoper kunnen dan bestaande corporaties. Verspreid over het land zijn er nu al zo’n honderd initiatieven. Als je toch al bouwt, kun je net zo goed je eigen energiecoöperatie oprichten. Sta je elke avond voor een leeg groenteschap in de supermarkt? Grown Down Town is een initiatief dat “thuisboeren” aanmoedigt. Slimme e-installateurs bedenken concepten die rekening houden met de behoefte van burgers aan een moderne, vriendelijke, variant van een gesloten economie: autarkie.

‘Energy efficiency is a journey, not a destination’, zo concludeerde Krishnamurthy tijdens de stakeholdersbijeenkomst. Laten we hopen dat die reis niet, zoals de gemiddelde Kondratieff-cyclus, vijftig jaar gaat duren…

Reageer op dit artikel