partner nieuws

Drogredenen smoren innovatie in de kiem

installatiebranche

“Nederlandse ondernemers zijn niet ondernemend genoeg.” Deze glasheldere boodschap van prof. dr. Henk W. Volberda van de Rotterdam School of Management echoot vanuit de Zwitserse Alpen nog na tot in Den Haag. Ook dit jaar verzamelen captains of industry, staatshoofden, wetenschappers en bobo’s zich weer in Davos om onder de vlag van het World Economic Forum de wereldproblemen te bespreken. Zo’n 2.500 volwassenen spreken wel over de toekomst van kinderen, maar niet mét kinderen. Een gemiste kans, want de jeugd heeft de toekomst en komt vaak met hele innovatieve ideeën.

Drogredenen smoren innovatie in de kiem

Gespreksstof genoeg in Davos, dunkt mij. Je zou er depressief van worden. Gelukkig ligt Blue Monday, volgens sommige “wetenschappers” de meest deprimerende dag van het jaar, alweer achter ons. Zelf heb ik nergens last van. Want zeg nu zelf, wat is er nu leuker dan dagelijks met innovatie bezig te mogen zijn?

Radicale innovatie

Toch sluit ik mijn ogen niet voor de realiteit. Nederlandse bedrijven zijn volgens Volberda het afgelopen jaar acht procent minder actief geworden met sociale innovatie. Dat is jammer omdat slimmer werken, faciliterend leiderschap, platter organiseren en co-creatie met partners essentieel is om succesvol te innoveren, zo weet ik uit eigen ervaring. De hoeveelheid totaal nieuwe producten en diensten die Nederlandse bedrijven hebben geïntroduceerd (radicale innovatie) is vorig jaar met zes procent gedaald. Tegelijkertijd daalde de hoeveelheid verbeterde producten en diensten (incrementele innovatie) met vier procent. Hiermee is het laagste innovatiepeil bereikt sinds het begin van de meting van de Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor in 2006. Geen cijfers waar je vrolijk van wordt.

Ook van het marktonderzoek van TNS in opdracht van KPN worden we niet vrolijk. Hoewel een derde van de ondernemers op het gebied van ICT innovatie belangrijk vindt, ziet men vooral beren op de weg. Innovatie zou teveel geld en tijd kosten, ondernemers hebben geen zin in technische complicaties en innovatie stagneert door kennisgebrek en ideeënarmoede. Het zijn stuk voor stuk drogredenen.

Geen geld

Geld hoeft geen bottleneck te zijn voor innovatie. Stichting KIEN biedt in samenwerking met SURE Innovation van de Technische Universiteit Eindhoven via de Vragenbank de mogelijkheid om een ondernemersidee op het gebied van energie en duurzaamheid tegen kostprijs uit te laten werken door masterstudenten. Natuurlijk een onderneming uiteindelijk oprichten en patent aanvragen kost geld. En zonder een goede innovatiestrategie redden ondernemers het ook niet, zo blijkt uit internationaal onderzoek van de PA Consulting Group. Bedrijven zijn te risicoavers. Zij concentreren zich overwegend op reeds bestaande klanten en producten. Zij richten zich op marktpenetratie en geven nog altijd weinig prioriteit aan diversificatie van hun producten en dienstenaanbod (zie de bekende Ansoff-matrix).

Geen tijd

Tijdgebrek is natuurlijk ook een drogreden. Ik maak er verder weinig woorden aan vuil. Denk aan een houthakker die geen tijd heeft om zijn botte bijl te slijpen. Met een scherpe bijl zou hij veel efficiënter kunnen werken.

Geen zin

Innovatie heb je in allerlei soorten en smaken. Wat te denken van radicale innovatie, incrementele innovatie, technologische innovatie, product- en dienstinnovatie, open innovatie en sociale innovatie. Ondanks deze rijke schakering aan innovatievormen zijn maar weinig ondernemers bereid om hun bestaande business- en verdienmodel ter discussie te stellen. Premier Rutte kreeg laatst het miljoenste exemplaar van Business Model Inc. uitgereikt. Maar hoeveel ondernemers hebben deze managementklassieker ook écht gelezen, laat staan toegepast in hun bedrijf? De deelnemers van Deloitte’s Fast50 hoef je niet uit te leggen waarom innovatie van levensbelang is. Winnaar GreenPeak Technologies past helemaal binnen het KIEN-profiel. E-installateurs worden blij van de energiezuinige microprocessors die datacommunicatie versturen voor zogenoemde smart home-applicaties.



Geen idee


Het zijn vooral volwassenen die ideeënarmoede als drogreden gebruiken. De Missing Chapter Foundation, een initiatief van Laurentien van Oranje-Nassau, geeft kinderen daadwerkelijk een stem. Kinderen in de leeftijd van 10 tot 12 jaar adviseren raden van bestuur over strategische vraagstukken. Zij buigen zich over onderwerpen als vertrouwen in de bankwereld, duurzamer vervoer, energiebesparing en het bevorderen van een gezonde levensstijl. “Iedere onderneming zou een Raad van Kinderen moeten benoemen”, aldus Merel van Vroonhoven, voorzitter raad van bestuur AFM.

Verwondering

De initiatiefnemers van PushTheButton zitten op dezelfde golflengte. Door de verwondering en creativiteit van kinderen te combineren met de inventiviteit en wetenschappelijke kennis van studenten willen zij een bijdrage leveren aan innovatie en maatschappelijke vernieuwing. Kinderen denken veelal buiten de gebaande paden en hebben nog een ”open mind”. Hierdoor kunnen ze nieuwe indrukken toelaten zonder deze (ver)oordelend te verwerken. Ze hoeven geen moeite te doen om te bekijken wat belangrijk of mogelijk is en wat niet. Met speelsheid, onbevangenheid en nieuwsgierigheid kunnen zij zich nog verwonderen.

Out-of-the-box

Juist die onbevangen creativiteit zorgt ervoor dat kinderen goed out-of-the-box kunnen denken en oplossingen kunnen bedenken die ontwikkelaars, beleidsmakers en ondernemers soms niet zien, omdat ze vaak vastgeroest zitten aan een bepaald denkpatroon. Kinderen zijn ontwapend eerlijk. Of zoals een bekend spreekwoord luidt: kinderen en dronkaards spreken altijd de waarheid.

Reageer op dit artikel