partner nieuws

KIEN Technodag over innovaties in, op en rond de woning

installatiebranche

Het tempo waarin van technologische ontwikkelingen apparaten en installaties in huis en op kantoor veranderen, neemt komende jaren verder toe. Waar een internetaansluiting inmiddels overal de norm is geworden, gaat dat straks ook wellicht gelden voor 3D-printers, de slimme thermostaat en windmolens op het dak. Technologie wordt steeds goedkoper en slimmer, wat installateurs kansen oplevert en waarbij KIEN helpt deze te verzilveren. Een vijftigtal techneuten en experts rond of met een interesse in innovatie vonden elkaar op donderdag 23 juni bij Locatie78 in Bunnik om met elkaar te discussiëren en deel te nemen aan presentaties over kleinschalige windenergie, Internet of Things, het empathisch gebouw en 3D-printing.

KIEN Technodag over innovaties in, op en rond de woning

Met een korte, bondige presentatie opent KIEN-dagvoorzitter Anna Provoost de dag door te uit te lichten waar KIEN voor staat, hoe het met vele betrokken partijen samenwerkt en wat de processen zijn om onderwerpen die door KIEN worden opgepakt te vertalen in concrete oplossingen voor de markt. “Dat doen we door een aanpak waarbij integrale samenwerking centraal staat”, vertelt ze. Juist tijdens KIEN Technodagen ontstaan samenwerkingen tussen partijen die elkaar anders niet zo snel zouden treffen.

Provoost geeft aan dat KIEN na de oprichting in 2011 elk jaar meer is gaan doen. Inmiddels is er sprake van een palet aan activiteiten, waarbij de dagvoorzitter met Innovatietafels, Innovatiereizen, Technodagen, bedrijfsbezoeken en masterclasses een aantal voorbeelden noemt. Ook zijn er inmiddels mooie resultaten geboekt met de thema’s die KIEN centraal stelt, zegt ze. “Een recent voorbeeld van een onderwerp dat de innovatiecurve met succes doorlopen heeft is het led-gilde, dat nu wordt overgedragen aan UNETO-VNI.” De KIEN Technodagen helpen ook andere thema’s op gebied van bijvoorbeeld 0-energie en Langer Zelfstandig Thuiswonen diezelfde volwassenheid te bereiken.

Stormachtige ontwikkeling van windenergie brengt toepassingen voor grotere groep dichterbij
Na de terugblik op het recente KIEN-verleden, richt het vervolg van de Technodag de blik vooral op de toekomst. Sander Mertens, directeur van Windchallenge Holland, vertelt over een aantal interessante ontwikkelingen binnen zijn vakgebied windenergie. Daarbij staat centraal dat vanuit de markt met steeds meer belangstelling wordt gekeken naar de toepassingen van kleinschalige windenergie; kleine windmolens die in stedelijke gebieden bovenop het dak van woningen en bedrijven geplaatst kunnen worden. Door ontwikkelingen in technologie die de molens goedkoper en efficiënter gemaakt hebben, zijn ze voor ook kleinere installateurs interessante objecten geworden.

Mertens geeft het publiek met een aantal voorbeelden van windmolens in, op en rond gebouwen wat de do’s en don’ts zijn voor wie zelf met windinstallaties aan de slag wenst te gaan. “Het is niet zo gek dat steeds meer bedrijven en consumenten zich tot windenergie aangetrokken voelen”, zegt hij. “De besparingen met wind kunnen namelijk fors zijn. Door op je eigen locatie energie op te wekken, val je de maatschappij niet lastig met je footprint en krijg je ook een beter idee van het eigen verbruik. Wat we ook zien is dat ondernemingen windenergie inzetten voor hun marketing; het is voor een deel ook pronken met duurzaamheid.” Met name het laatste argument zorgt, in combinatie met onkunde, voor creaties die zeer beperkt efficiënt zijn, waarschuwt de ondernemer.

In het vervolg van de presentatie komen verschillende soorten molens en vleugels aan de orde, met elk hun voor- en nadelen. Mertens maakt duidelijk dat voor plaatsing een goed onderzoek naar de lokale omstandigheden hoort plaats te vinden. “Windklimaat kan lokaal erg verschillen, dat zien we hier bijvoorbeeld in een kaartje voor Amersfoort”, zegt hij, verwijzend naar een plaatje waarop verschillende gebieden in de stad groen en rood kleuren. “Toch geldt voor de meeste plaatsingen dat richting het zuidwesten de meest gunstige richting is.” Door goed rekening te houden met de condities voor de betreffende plek en het juiste type molen te kiezen, kunnen bedrijven en consumenten een windmolen binnen een jaar terugverdienen, geeft Mertens aan. “Met name voor installateurs is het interessant om in hun dienstenpakket koppelingen met zonnepanelen te maken om het hele jaar door op duurzame energie te draaien. Dat windenergie op kleine schaal nog niet is doorgebroken, heeft vooral te maken met koudwatervrees.”

Naar aanleiding van de presentatie werd in de discussie onder andere ingegaan op de opbrengst van de windmolen, de combinatie met zonne-energie en het kostenplaatje. Hieruit kwamen meteen al ideeën naar voren voor samenwerking met installateurs.

Ontwikkelingen in Internet of Things versnellen, maar complexiteit neemt toe
Internet of Things (IoT) is al jaren een veelbesproken onderwerp als het om innovatieve apparaten in gebouwen gaat die met elkaar kunnen communiceren. Ook bij KIEN staat IoT hoog op de agenda, en niet zonder reden, leren we in een presentatie van new business developer Henk Hazeleger van Leertouwer. Middels een promofilmpje van Samsung met levensechte voorbeelden van IoT-toepassingen en een VPRO-fragment waarmee duidelijk wordt hoe ongelooflijk snel de ontwikkelingen met de mobiele telefoon zijn gegaan en mogelijk zijn met bijvoorbeeld de 3D-printer, legt Hazeleger een verband tussen waar we nu staan en waar dat over een paar jaar kan zijn. “Industriële revoluties volgen elkaar steeds sneller op, maar wat de volgende revolutie gaat brengen is altijd een verrassing. We kunnen nu al geen wereld meer zonder smartphone voorstellen ondanks dat we die pas negen jaar hebben. Gaat dat straks ook voor IoT gelden?”

In de daarop volgende minuten gaat Hazeleger na of inmiddels wordt voldaan aan de randvoorwaarden waarbinnen IoT tot volle wasdom kan komen. Hij constateert dat de bandbreedte inmiddels aanwezig is, dat de netwerken er zijn of nu worden uitgerold (denk aan LoRa, Sigfox en Narrowband), maar dat van standaardisatie en interoperabiliteit nog nauwelijks sprake is. “Het ene merk kan vaak niet met het andere praten. Hoewel het niet in alle situaties nodig is dat apparaten van verschillende fabrikanten met elkaar overweg kunnen, hoort dit wel bij de belofte van IoT”, merkt hij op. Ook wat betreft veiligheid zijn er op zijn zachtst gezegd nog zorgen. “Alles is inmiddels gehackt. Maar daar kunnen we met goede netwerken, authenticatie, encryptie en filtering wel bescherming in aanbrengen.” In een korte discussie met het publiek komt vervolgens aan het licht dat de installatiebranche nog flink moet werken aan educatie van de eigen beroepsgroep en gebruiker om de uitdagingen aan te kunnen gaan en dat samenwerking tussen bedrijven, zowel binnen als buiten de installatiesector, nodig is om echt goede oplossingen met IoT te bedenken. “Pas als we daarin ook de vraag goed weten te interpreteren, liggen er met IoT veel kansen voor maatwerk aan klanten”, merkt een installateur in het publiek op.

Namens leverancier Cisco neemt business development manager Peter Dijkstra vervolgens het woord om nogmaals te benadrukken dat de ontwikkelingen in IoT ongelooflijk snel gaan. “Met interne opleidingen weten we de ontwikkelingen ook nauwelijks bij te benen. Zelf ben ik verplicht via eLearning maandelijks vijf modules te volgen om bij te blijven.” In zijn presentatie zet Dijkstra op een heldere manier uiteen welke vakgebieden door IoT samenkomen. Dat zijn niet alleen elektrotechniek (ET) en IT, maar ook facility management kan een (f)actor van belang worden. “Kijk bijvoorbeeld naar de wijze waarop Deloitte met hun meest intelligente gebouw ter wereld binnen smart buildings een enorme voorsprong heeft genomen. Wel wordt hierin een heikel punt wie dan verantwoordelijk wordt voor de infrastructuur, is dat IT of de facilitair manager? Voor beide zijn genoeg argumenten te geven. Hetzelfde geldt voor de data; kijk naar hoe een auto een ecosysteem van IT-oplossingen is geworden. De complexiteit daarvan wordt de komende jaren alleen maar groter”, waarschuwt hij. IT-leveranciers kunnen in ieder geval de hulp van installateurs goed gebruiken. “Zelf zijn we al in gesprek gegaan met de Technische Universiteit Eindhoven maar we zoeken ook naar andere partners om de nodige integraties te laten plaatsvinden”, geeft hij aan.

De mens en zijn unieke wensen nog belangrijker maken in het empathisch gebouw
De discussie in de zaal laait op tijdens het betoog wat lector en KIEN-bestuurslid Masi Mohammadi over het empathisch gebouw houdt. Als Mohammadi op een energieke manier een uur heeft verteld hoe de woonomgeving door technologie en veranderingen in de maatschappij verandert, uiten enkele installateurs in het publiek hun zorgen over de misschien wel te grote invloed van technologie, die maakt dat het menselijk aspect uit het oog dreigt te worden verloren. Bepaalde zorgtaken kun je immers niet uitbesteden aan een computer. Mohammadi geeft aan dat dit juist niet de bedoeling is van een slimmere woonomgeving. “Computers moeten het menselijk contact niet overnemen, maar als aanvulling gezien worden. We willen nog een stap verder gaan dan de slimme, maar falende technologie die jullie in dit filmpje gezien hebben en vooral zaken gaan doen die we nog niet eerder gedurfd hebben nadat we met experts uit verschillende vakgebieden naar verbeteringen in de woonomgeving hebben gekeken”, zegt ze.

Mohammadi is merkbaar onder de indruk van de betrokkenheid die installateurs in het publiek bij dit onderwerp uiten. “Vaak is het beeld van techneuten dat wij alleen in techniek denken. Dat we nu allerlei kanttekeningen plaatsen bij de menselijke aspecten in technische ontwikkelingen vind ik werkelijk schitterend. Laten we deze gezamenlijke constatering ook aangrijpen om samen te zorgen voor verbeteringen hierin.” Ze benadrukt dat het ontzettend lastig is in te spelen op wat mensen werkelijk van hun woonomgeving wensen en verwachten. “Dat is ontzettend moeilijk en een proces waarin ik mezelf ook dikwijls moet terugfluiten. Het centraal stellen van de gebruiker is een complex proces met een steile leercurve. Mijn doel is uiteindelijk met de eindgebruiker één te worden”, vertelt Mohammadi, die aangeeft dat ze voor de verdere ontwikkeling van de empathische woonomgeving in een multidisciplinair team werkt met psychologen en medisch experts. “Voor hen is dit een heel spannend proces, zij hebben nog nooit eerder met domotica te maken gehad.”

3D-printen: gereedschap voor 1001 gereedschappen en materialen on-the-go
Na een onderbreking voor het diner wordt de KIEN Technodag afgesloten met een sessie waarin door Nanning de Jong (3Dwergen) en Frank Broos (Flex-Form) getoond wordt hoe de mogelijkheden van 3D-printen snel groeien door ontwikkelingen in hard- en software en het goedkoper worden van basismaterialen. Maar ook het scannen van 3D-objecten creëert perspectief, wat de heren aantonen door ter plekke dagvoorzitter Anna Provoost in een computertekening te gieten. Binnen de context van zorg biedt dit bijvoorbeeld kansen voor precies op maat gemaakte protheses.

Voor installateurs is het verder goed te weten dat ook het printen van metalen tegenwoordig met een 3D-printer mogelijk is en dat in China binnen 24 uur complete huizen worden neergezet met behulp van grote printers. Op allerlei gebieden creëren 3D-printers oplossingen voor problemen waar traditionele technologie uit de fabriek decennia lang geen antwoord op had. Ook bijvoorbeeld in de ruimte, waar het enorm kostbaar en tijdrovend is om materialen vanaf aarde naartoe te schieten, kunnen astronauten snel maken wat ze op dat moment nodig hebben.

Daarna gunnen De Jong en Broos een blik in de keuken van fabrikant Hager, die met behulp van rapid prototyping met 3D-printers heel snel eerste versies van producten kunnen maken. Kleine series producten, reserveonderdelen en volledig op de klant aangepaste productontwerpen worden voor iedereen mogelijk en dat creëert voor een klant veel waarde, geven ze aan. De heren wijzen het publiek erop de ontwikkelingen goed in de gaten te houden, want er vindt zoveel innovatie binnen de branche plaats dat 3d geprinte pcb’s, geleidende plastics en batterijen letterlijk een hele nieuwe wereld aan fysieke objecten schapen. Wat je als creatieve oplossing bedenkt, kun je enkele tellen later in je handen hebben.

Meer weten? Alle presentaties van de KIEN Technodag van 23 juni 2016 zijn hier te downloaden.
Lees ook de blog van spreker Henk Hazeleger over deze dag.

Reageer op dit artikel