nieuws

NEN 1010 streng voor verlichtingsarmaturen

verlichting

De NEN 1010 stelt voor het eerst aanvullende eisen aan verlichtingsarmaturen. installateurs moeten aantonen of de bedrading in de armatuur wel UV-bestendig is en of het aansluitblokje wel geschikt is. Vertrouwen op de productspecificaties van de fabrikant is onvoldoende.

NEN 1010 streng voor verlichtingsarmaturen

Door Richard Mooi

De komst van verlichtingsarmaturen in de NEN 1010:2015 heeft alles te maken met het Europese harmonisatiedocument HD60364. Daarin staan eisen aan armaturen duidelijk omschreven. Het is aan de lidstaten nu om de gegevens uit het harmonisatiedocument op één of andere manier in de norm te verwerken.

HD60643

Dat is nu gebeurd in de NEN 1010:2015. Niet iedereen is het ermee eens. Manager techniek Jay Smeekes van installatiebedrijf EPM in Maastricht: “In Nederland hebben we de HD60634 een op een vertaald met hier en daar een toevoeging. Dit wijkt af van onze buurlanden want zowel Duitsland als België geven een eigen interpretatie van de HD.”

Leestip: ‘Slechte toegankelijkheid NEN 1010 geeft problemen’

Lobbywerk

Volgens Smeekes is de komst van de verlichtingarmaturen in de NEN 1010 overbodig. “Als ik een armatuur aanschaf moet het voldoen aan productspecificaties en ik moet het aansluiten conform die productspecificaties. Nu moet ik gaan nadenken. Als ik bijvoorbeeld de bedrading invoer mag die niet te warm worden en ik moet bepalen of dat niet zo is.”

Uitval van armaturen

Dat de NEN 1010 eisen gaat stellen aan verlichtingsarmaturen komt, volgens Smeekes, door lobbywerk van fabrikanten van verlichtingarmaturen. “Zo’n 80% van de problemen die op het pad komen van een elektrotechnisch installateur zijn te herleiden tot de verlichting. Uitval van armaturen, vaak om onduidelijke redenen. Nu kan de installateur de fabrikant aansprakelijk stellen, als hij de armatuur volgens de voorschriften heeft gemonteerd. Maar in de nieuwe situatie is dat veel minder duidelijk, door de strenge eisen die zijn opgeworpen.”

Leestip: NEN 1010: moet een pv-omvormer achter een aardlekschakelaar?

Doorlussen

Als voorbeeld noemt Smeekes de bevestiging van de verlichtingarmatuur. Bij een armatuur zwaarder dan 5 kg moet de installateur aantonen dat die blijft hangen. Oftewel in de NEN 1010:2015: ‘Bevestigingsmiddelen moeten een gewicht van minimaal 5 kg kunnen dragen. Indien dit meer is, moet de installateur waarborgen dat het bevestigingsmiddel het gewicht van de verlichtingsarmatuur kan dragen.’

Deze ledstrips zijn ondeugdelijk doorgelust. Foto: Jay Smeekes

Trekproef high bay-armaturen

Bij het ophangen van een high bay-armatuur van elf kilo moet je aantonen dat er een deugdelijke bevestiging is gebruikt. Dat kan alleen door een trekproef uit te voeren. Dat gebeurt in de praktijk zelden, weet Smeekes. Maar hij kent verhalen van installateurs die geen risico willen nemen. “Dan huur je iemand van TNO in, en die komt een trekproef doen.” Ook het doorlussen van de bedrading in armaturen is aan eisen gebonden en mag niet zonder meer. “Je mag doorbedraden, als de armatuur daarvoor geschikt is. Maar wie zegt dat je het op een goede manier doet?”

Leestip: Wat te doen bij een kapotte high bay gasontladingslamp? 

Aansluitblokje geschikt?

En het kan nog vreemder. Bijvoorbeeld de eisen die zijn gesteld aan de verbinding voor het aansluiten van de voeding, in de NEN 1010 omschreven als ‘verbindingen voor het aansluiten van de voeding.’ Het is van de gekke dat een installateur moet nadenken of het aansluitblokje wel van goede kwaliteit is en geen problemen kan veroorzaken, vindt Smeekes.  “Dat is niet aan mij om te bewijzen dat het goed gaat, maar aan de verlichtingsboer. De fabrikant is de enige die het weet, want die heeft er een geëigende connector voor gebouwd.” Aan de andere kant is de installateur in het verleden wel nalatig geweest, vindt Smeekes “In het verleden kochten we een plafondlamp en daar zaten siliconenhoesjes bij die je over de bedrading moest trekken. Maar die pasten nooit en wat deed je er mee: die gooide je weg.” Het lijkt erop dat de NEN 1010 in ieder geval met die blunders wil afrekenen.

Dit is geen deugdelijke verbinding volgens NEN 1010. Foto: Jay Smeekes

Hitte en UV-straling?

Daarnaast moet de installateur rekening houden met de thermische effecten. Wordt een armatuur niet te warm waardoor er brandgevaar ontstaat? Ook een erg lastige eis in de nieuwe NEN 1010 is deze: “Bescherming tegen effecten van hitte en UV-straling.” Smeekes: “Hoe moet je dat aantonen? Moet je eerst een testrapport opvragen? Hoe moet ik aantonen dat er binnenin het armatuur een bepaalde UV-straling waardoor de bedrading aangetast wordt. Ik weet wel hoe ik dat moet aantonen. Je kunt meten en je weet hoeveel UV-straling de bedrading aankan. Daar zijn gegevens van, maar dat doet een  normale installateur toch niet?” Smeekes: “Het hele verhaal is zinvol in de productspecificaties, maar hoort niet thuis in de NEN 1010. Je gaat toch ook niet schrijven dat een inbouwdoos moet voldoen aan bepaalde plastics.”

NEN 1010 wil dit soort uitwassen voorkomen. Foto: Jay Smeekes

 

Lees ook:

‘Slechte toegankelijkheid NEN 1010 geeft problemen’

NEN 1010 & bad- en doucheruimten

Aarden en vereffenen volgens NEN 1010

NEN 1010: moet een pv-omvormer achter een aardlekschakelaar?

 

Reageer op dit artikel