Niet alleen in Nederland raakt het elektriciteitsnet overvol en ontstaan wachtrijen voor nieuwe aansluitingen, waardoor woningbouw en verduurzaming in de knel komen. We doen een rondje Europa: waar staan de elektriciteitsnetfiles deze zomer? En hoe proberen buurlanden die te omzeilen?

Netbeheerders willen op 1 oktober weten welke woningbouwprojecten de komende tien jaar aansluitingen op het net nodig hebben. Gemeenten zijn niet blij met de manier waarop ze dit moeten aanvragen. "Het is eigenlijk bizar, alsof je een concertkaartje voor Taylor Swift moet kopen."

Netbewust ontworpen woonwijken leggen minder druk op het net tijdens periodes van netcongestie. Desondanks zullen ook dergelijke wijken bij een aansluitpauze moeten wachten tot de netbeheerder nieuwe ruimte heeft gecreëerd. Maar een wijk die 'congestieneutraal' is, zou in principe ook dan nog kunnen worden gebouwd. "Als jij in staat bent volledig naar nul te gaan op momenten dat het net piept en kraakt, dan doe je het net geen extra pijn en kunnen netbeheerders de aansluiting mogelijk wel regelen." Dat zegt Paul Scheer van Maaswaal, strategisch adviseur bij Stedin.

Thuisladen is in 2025 verder gegroeid en is goed voor 61 procent van de gereden kilometers. Maar publiek laden valt iets terug in de opschaling. Slim laden, opslag, bi-directioneel laden en betere data-uitwisseling zijn nodig voor verdere groei van de publieke laadinfrastructuur.

Tibo Energy is de eersteprijswinnaar van de Netcongestie Innovatie Competitie MKB 2026.

De aansluitstop in Utrecht is hét toonbeeld van netcongestie. Als het elektriciteitsnet niet snel uitgebreid wordt, zitten nieuwbouwwijken straks zonder elektriciteit, zo klinkt het. Maar die uitbreiding is geen oplossing voor het probleem, stelt duurzaamheidsexpert van Arcadis, Martijn Goossens. "Te lang heeft de branche gedacht dat het zo'n vaart niet zou lopen."

Welke rol kan ons openbaar vervoer spelen bij het verminderen van netcongestie? We spraken met Stefan Marges, programmamanager bij TKI Urban Energy, en Leo Vliegenthart, assetbeheerder energievoorziening bij de RET.

Netbeheerders willen de energieflexibiliteit van huishoudens optimaal benutten om overbelasting van het laagspanningsnet te voorkomen. Dat lukt alleen als de (zware) apparatuur in het thuisdomein met elkaar communiceert en luistert naar de signalen van de netbeheerder.

De netbeheerders zijn niet alleen druk bezig met verzwaring van het elektriciteitsnet, maar ook met 'verslimming'. Monteurs voorzien de komende tijd bijna alle 100.000 trafohuisjes die in de wijken staan van sensordoosjes, die inzicht geven in de netbelasting. Een monsterklus die in 2030 afgerond moet zijn. Een rondgang langs Liander, Enexis en Stedin.

Brancheorganisatie Techniek Nederland is positief over de prominente plaats die de energietransitie en de verduurzaming van de gebouwde omgeving innemen in het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA.