Licht is een van de sterkste biologische prikkels die invloed heeft op het brein, de hormonen en het slaapritme. Het lichaam volgt een intern ritme van ongeveer 24 uur. Dit wordt het Circadian rhythm genoemd. Deze biologische klok bepaalt wanneer je wakker bent, wanneer je je alert voelt en wanneer het lichaam zich voorbereidt op slaap.

"Het belangrijkste stuurmechanisme van de biologische klok is licht," zo vertelt productexpert Kay Schepers van EcoDim. "Overdag is licht het signaal om actief te blijven. In de avond hoort dat signaal juist af te nemen, zodat het lichaam kan overschakelen naar rust en herstel. Wanneer je in de avond nog wordt blootgesteld aan fel of koel licht, denkt het brein dat het nog steeds dag is. Daardoor wordt de aanmaak van melatonine, het slaaphormoon, geremd. Diverse onderzoeken laten zien dat dit effect al optreedt bij normale binnenverlichting. Het gevolg is dat het lichaam langer actief blijft terwijl jij eigenlijk wilt afbouwen richting slaap."

Hoe licht slaap ongemerkt beïnvloedt

Dit proces merk je meestal niet direct. Kay Schepers: "Het bouwt zich langzaam op. Je kunt het bijvoorbeeld merken doordat je steeds iets later in slaap valt, of meer tijd nodig hebt om echt tot rust te komen. Zo wordt je slaap vaak korter of minder diep, wat invloed heeft op hoe uitgerust je je overdag voelt. Veel mensen zoeken de oorzaak in stress of in hun schermgebruik, terwijl licht hierin een grotere rol speelt dan vaak wordt gedacht."

Waarom gedimd licht vaak meteen rust geeft

Gedimd licht verandert het signaal dat het brein ontvangt, zo legt Schepers uit. "In plaats van 'actief blijven' krijgt je lichaam het signaal dat de dag afloopt. De hartslag en alertheid nemen langzaam af en het systeem schakelt richting ruststand. Dit gebeurt grotendeels automatisch, zonder bewuste inspanning." Warm en zacht licht wordt daarom vaak als prettig ervaren. "Het sluit aan op wat uw lichaam biologisch herkent als avond," aldus Schepers.

Het probleem: teveel licht, de oplossing: afgestemd lichtgebruik

Het lichaam is dus ingesteld op een duidelijk verschil tussen dag en nacht. Overdag licht en actief, ’s avonds donker en rustig. Maar in veel moderne woningen is dat verschil vaag. Verlichting blijft lang fel aan en schermen versterken dat 'daggevoel'. Daardoor mist je lichaam een duidelijk signaal dat het tijd is om af te bouwen. "De oplossing is niet simpelweg minder licht, maar vooral beter afgestemd lichtgebruik," zo legt Kay Peters uit. "Overdag is helder licht functioneel en gezond voor alertheid. In de avond helpt het juist om licht geleidelijk terug te brengen in intensiteit en kleurtemperatuur. Door dat verschil te maken, ondersteunt je het natuurlijke ritme in plaats van het te verstoren."

"Een dimmer maakt het mogelijk om die overgang van dag naar avond vloeiend te laten verlopen. In plaats van een harde overgang van fel licht naar donker, bouw je het licht langzaam af. Die geleidelijke overgang sluit veel beter aan bij hoe de biologische klok werkt."

Conclusie: gedimd licht is een goed optie voor rust in huis

Hoe een gebruiker zijn of haar verlichting kan gebruiken, maakt in de praktijk een groot verschil voor de ontspanning in huis. Gedimd licht voelt niet alleen prettiger, het ondersteunt ook een natuurlijk biologisch proces in het menselijk lichaam. Je brein gebruikt licht als belangrijkste signaal om te bepalen wanneer het tijd is om actief te zijn en wanneer het tijd is om te herstellen. "En in de praktijk is kun je daar als installateur heel simpel wat aan doen. Simpeler dan mensen zich vaak realiseren," concludeert Peters. "Het begint bij controle over de lichtintensiteit in de eigen omgeving. Dit realiseer je als installateur verrassend gemakkelijk: met een van de vele dimoplossingen."

Dit artikel is gesponsord door EcoDim.